ئایا میدیای كوردی لە قەیران دایە؟

ئایا میدیای كوردی لە قەیران دایە؟

لە دوای سەرهەلدانی شۆڕشی پیشەسازی، جیهان گۆڕانكاریەكی فراوانی لە گشت بوارەكانی ژیان بە خۆیەوە بینی، بەتایبەت لە بواری ڕاگەیاندندا. بیرمەندی ئەمەریكی، "‌ولبر شرام" بەم شێوەیە پێناسەی ڕاگەیاندن دەكات: "ڕاگەیاندن ئەو ئامرازەیە لە یەكتێگەیشتن لە نێوان كۆمەڵگەكاندا مسۆگەر دەكات، ئەمەیش بە سروشتی خۆی، كۆمەڵگەی مرۆڤایەتی لە كۆمەڵگەكانی تر جیا دەكاتەوە".
بە شێوەیەكی گشتی، ڕاگەیاندن بریتی یە لە گەیاندنی زانیاری، ئاراستەكردنی پەیامێك، هەواڵ، زانیاری، شرۆڤەكردن، لە سەر پرسی ڕۆژەڤ بە شێوەیەكی زانستییانە و بابەتییانە وە بەرپرسیارانە. ئینجا جۆرەكانی میدیا بریتین لە میدیایی بیستراو، بینرا، نوسراو، وە میدیای ئەلكترۆنی، میدیا هەوال و زانیاری دۆكیۆمینتاری لە ڕێگەی "تی ڤی" ئاسمانی، لۆكالی، رادیۆ، گۆڤار، ڕۆژنامە، ئینتەرنیت پەیامی خۆی دەگەینێت.
هەروەها ئەركی سەرەكی میدیا ئاراستەكڕدنی كۆمەلگا و پێكهێنانی ڕا و بۆچوونەكان لە لای تاك ‌و كۆمەلگا، چونكە میدیا یارمەتیدانی تاك و كۆمەلگا دەدات بۆ تێگەیشتنی بابەتەكان ‌و ئاگاداربوون لە گشت ڕووداوەكان، وەك بواری سیاسی، ڕۆشنبیری، كۆمەڵایەتی، تەندروستی، كەلتووری، هونەری، وەرزشی، ئابوری، وە بوارەكانی تر. ئیستا شەری ناڕاستەوخۆی نەتەوە و دەولەتەكانە بە هیزی نەرم، لە ڕێگای دەسەلاتی چوارەم ، ئێمە كورد توانیومانە چەند درك بەم جەنگە بكەین؟، بێگومان نەخێر، بە داخەوە تا ئیستا میدیا كوردی لە قەیران دایە ئەمەش لە ئەنجامی غیابی میدیایەكی نیشتیمانی، لە هەریمێكی بچوكدا 44 كەنالی ئاسمانی و ناوخۆی نزیكەی هەزار میدیای دیكەی هەیە، بوجەیەكی زەبەلاحی بۆ تەرخان دەكرێ.
یەكێك لە بنەماكانی دیموكراسی هەبونی سەنتەر و ڕێكخراوی و بیروڕای ئازادە، بەلام لە هەرێمی كورستان هەژمونی "حزب" بەسەر هەموو شتێك زالە، بۆیە هیچ تروسكایەك بۆ ڕاگەیاندنی ئازاد نەماوە، بەلگەی ئەمەش تەنانەت ڕۆژنامە نوس تیرۆر كراوە، سەدان جار میدیاكار ئەشكەنجەدراوە، تەنانەت بەرگی ناسیۆنالیستیان بە هەموو كەنەلێك و لۆگۆیەكی راگەیاندن پۆشیوە، زۆربەیان پێشگر و پاشگری نشیمانیان پێوە كردوە، وەك كورد، كوردستان، ڕەسەن، لاو، تەنانەت ناوی شاریان لەكەنالەكان ناوە، ئەمە لەكاتێكدا تەنیا خزمەتی "حزب دەكەن، هەندێك جار خزمەتی ئەجێندای بێ گانە دەكەن لە ڕێگای هێزی نەرمەوە هەرچی كلتور، ئەدەبی ولاتانی تر، پڕاكتیزەی سەر كۆمەلگای كوردی دەكەن لەڕێگای دڕاما و گۆرانی و فلیمی سینەمای تەنانەت هەر تاكێكی كورد درك بەم مەترسی یە دەكات، ئەمەش ڕساتەوخۆ و ناڕاسەتەوخۆ كاریگەریان لەسەر تاكی كورد هەبوە، بەرەوە هەلدێڕی بردووە. بە دەیان "تی ڤی" بازرگانی كوردی هەن، نمایشی حیزب دەكەن لە بڕی بێژەری سەركەوتوو بوكەلە و تووتی، میدیای دروست دەكەن بە پەخشكردنی پرۆگڕامی بی سوود نە پەیامێكی پەروەردەی نە ئامانجیكی نەتەوەی وە نە پیشكەوتنیكی سەردمیانەیان پێ یە، ئەبینین میدیا لە كوردستان بۆتە زەنگێكی مەترسی و یاسایەك نیە وەكو پێویست لێ پێچنەوە بكات لەو مەترسیە گەورەیە میدیا پێویستە ڕەچاوی بارودۆخی ئاسایش و كۆمەلایەتی خەلك و كۆمەلگە بكات. ناكریت هەر روداوێك ڕووی دا راستەوخۆ نمایش بكەن، دەبیت دەزگا ڕاگەیندنەكان هەلسن بە ئەڕكی راستەقینەی خۆیان، كار بۆ بەرژەوندی خەلك و كۆمەلگە بكەن لە بەرژەوندی حیزبایەتی و تاكە كەسی دوور بكەونەوە، چونكە پەیوەستە بە ئاسایەشی كۆمەلایەتی و بەرژەوندی تاكەكان. دواجار دەبێت هەولبدەن بۆ دانانی یاسایەكی تایبەت بە "تی ڤی" و كەنالەكان وە هەمواركڕدنەوەی یاسای رۆژنامەگەڕی تاكو بتوانریت بە پیی یاسا مامەلە لە گەل ئەو كەنالانە دا بكریت كە رۆلی نەرێنی دەگێرن لە تیكدانی ئاشتی و ئاسایشی كۆمەلگا.
لە كۆتیدا دەڵٍێین، بۆ ڕزگار بوون لەم دۆخەی ئێستای ڕاگەیاندن، دەبێ حكومەت وەك گشت دامەزراوەییەكانی تر، میدیا بە دامەرزراویەكی نەتەوەیی و نشتیمانی و حكومی بكات، لە هەر یەكەی هونەری، وەرزشی، ئاینی، تەندروست، پەروەردەیی، مندالان، كلتوری، هەموو بوارەكانی تر میدیای، ئینجا لە پەراوێزدا هەر پارتێكی سیاسی تەنیا یەك كەنالی تایبەت بە خۆی هەبێ، بەداخەوە هەرپارتێك دەیان كەنالی هەیە، ئەجێندای بێگانەكان پڕاكتیزەی سەر كۆمەلگای كوردی دەكەن، كۆمەلگایە بەهەلە ئاراستە دەكەن، بەمەش بۆمان دەرەكەوت میدیای كوردی لە قەیراندایە.

 

زۆرترین بینراو