ئیمان لە سەردەمی كۆڕۆنادا

محمەد كەریم
دەربارەی نەدۆزینەوەی چارەسەرێكی حەكیمانە لەسەردەمی ئێستادا، سەرەڕایی ئەو هەموو خرانەڕووە كە هەیە و ئاماژەیەكیش بە كۆڕۆنا...كاتێك باس لە ئیمان دەكەین ناكرێت لەناو ئیماندا ئەخلاق و حیكمەت و چاكەویستی لەیاد بكەین، چونكە مرۆڤی ئیماندار قەت خۆ- سەنتەرنەبووە، بە درێژایی مێژوو و هەمیشە حەكیم بووە و كاتێك كارێكی كردووە دەوروبەریش سودی لێبینیووە و بە ڕەسانەیەتی چۆتە ناو بابەتەكان، واتە قەت ڕازی نەبووە بە قسە و وتەكانی ئەوانی دی سەبارەت بە ڕاستی و دروستی شتەكان. بۆیە هەمیشە خۆی بەدوای گەڕاوە و خاوەن خۆڕاگری بووە و دەرگیربووە لەگەڵ بابەتە ئیمان پێهاتووەكان(چەشتن).
باسكردن لە بابەتی تەكنەلۆژیا، ئامرازەكانی نوێ نییە و بەڵكو بابەتێكی بەرچاو و پر قسەیە، بۆیە ئەوەی ئێمە لێی دەدوێین و دەیخەینە بەر باس و پرسیارەوە خودی تەكنەلۆژیا نییە، بەڵكو باس لە هەندێك قەیرانی تری ڕوحی مرۆڤی ئەمڕۆكە دەكەین كە لە ئاست مەسەلە ئیمانیەكان لە چ ئاقارێك دایە سەرەڕایی ئەو هەموو ئامرازانەی (ماددە) كە هەن لەسەردەمی تەكنەلۆژیا، بەڵام بێ چارەو نا بەختەوەرە.
هەمیشە كۆمەڵگە پێویستی بە كەسانی حەكیم هەبووە بۆ ئەوەی كۆمەڵگە لەسەر ڕێچكەیەكی ئەخلاقی و حەكیمانە و فەزیلەتخوازانە بڕوات و بگونجێت لەگەڵ بەها و ماناكانی ژیان وە بۆیە ئەو حیكمەتەی لە سەردەمانی پێشوو شایەتی ئەم قسانەن كە لەڕێی حەكیمەكان فەزایەكی چ ئارام و پڕ مانا فەراهەم بووە با بۆ ماوەی چەن ساڵێك یان كەمتریش بێت....
بۆیە پێویستە بەراوردێك بكەین لە نێوان مرۆڤی ئەمڕۆكە لەگەڵ مرۆڤی پێشوودا(ئیماندار) وە ئەو ژینگە و بوارەی كە بۆ ئەمڕۆكە و ئەوكات ڕەخساوە چۆن بووە و چەند بووە:
هەڵبەتە كاتێك باس لە قۆناغەكانی پێشوو دەكەین دەبینین ژیان زۆر ساكارتربوو بەرامبەر بە ئێستا بەمانای ئەوە نا كێشە نەبووە بەلكو چارەسەر بۆی ئاسانتر بووە وە پێداویستیەكانی مرۆڤیش كەمتر بوون و ئامرازەكانیش كەمتر بوون بەڵام هەرچی ئەمڕۆیە كە سەردەمی تەكنەلۆژیا و ڕۆبۆت و ئامرازی زۆر و زەبەنەیە سەدەمێكی ئالۆزترە و پڕە لە پێداویستی بۆیان بۆ مرۆڤی ئەمڕۆكە بەڵام خودی پرسیارەكە لێرەیە ئایە ئەو ئامرازانە لەدەستی كێن ؟
ئەوەی پێویستە بووترێت بەرهەمهێنەرانی تەكنەلۆژیا بەبێ گوێدان بە بنەما ئەخلاقی و حیكمەتەكان و پرسە باڵا و پڕ بەهاكانی تر تەنها بۆ مەبەستی خۆسەپێنی و بەرژەوەندخوازی .... هەڵساون بە خستنەڕووی ئەو هەموو بەرهەمە بە مانایەكی تر اختیاركردنی ئەو هەموو ئامرازانە كەچی مرۆڤ هەر پێی ئاسوودە و بەختەوەر نیە بۆچی ؟
من دەڵێم چونكە لەدەستی مرۆڤی حەكیم نین دەنە فەزایەكی ئیمانی باڵا درووست دەبوو چونكە خودی ئیمان لەگەڵ اختیار مامەڵە دەكات و دواجار چاكەویست دەبێت نەوەك خۆشیویست بەمانا ڕواڵەتیەكە هەر بۆیە ئەوانەی پڕۆسەكە بەڕێوەدەبەن لە مەسائیلە ئیمانیەكان لە كیشوەرێكی ترن و دابڕاون بەڵكو خۆیان گیریان خواردووە لە كیشوەری ماددەپەرستی هەر بۆیە ئیمانداری لەسەردەمی مۆدێرندا لەوپەری سەختی و قەیراندایە وەك "پێغەمبەرمان (د.خ)دەفەرموێت ئیمان وەك پشكۆیەكی ئاگری لێدێت". لە سایەی ئەو هەموو خرانەڕووە بێ مانایەی كە هەیە كە بێ بەرپرسیارانە كاری لەسەر دەكەن و ساڵانە دەیان خەڵاتی پێوەردەگرن....
ئەوانەی ڕوومان تێدەكەن(كۆڕۆنا) پێتان سەیر نەبێت گەر سەرەڕای پلان و سیاسەتی پشت ئەمە بەڵام هۆكارێكی تری ترسی مرۆڤ لەم جۆرە ڤایرۆسانە نەبوونی تەوەكول بێت بە مسائیلە ڕووحی و ئیمانیەكان چونكە پشتی خۆیان قایم كردووە بە چارەسەری ماددی و پزیشكی كەچی تا ئێستا هیچی واشی بۆ نەكردوون بەڕای من چارەسەری مادی بشكرێت بەگشتی بۆ هەر مەسەلەیەك وەك ئەوە وایە بەختەوەری بە دەست بێنی لە غەفلەت چونكە هەر برینێكی بێ دەوایە و لە ئەنجامی هەر پێچەوانەیەك ڕەنگە ئیتر فەوزا و كێشەی گەورەتر بخولقێن....
بۆیە من ناڵێم ئیتر با بێ هیوابین لە ئاست ئەوە دا بەڵام بۆ ساتێكیش بێت با بگەڕێینەوە چونكە گەڕانەوە لەسەردەمی ئێستا بۆ ڕەسەنایەتی واجبێكی ئەخلاقی و ئیمانیە...

زۆرترین بینراو