ئەو ئافرەتەی دەنگی پێڵاوەكانی پیاو دەترسێنێت

ئەو ئافرەتەی دەنگی پێڵاوەكانی پیاو دەترسێنێت

دیمانە- محەمەد ئامۆكەیی- هەولێر: ئافرەتێك بوێر لە دەربڕین و نوسین بەسەر گشت ئەو باردۆخانە زاڵ بووە كە لە كۆمەڵگەی كوردەواری بوونیان هەبووە، دایكایەتی و سەرقاڵ بوونی ژیان ئەوی نەوستاندووە لە دونیای ئەدەب، سەروین عومەر مەولود، ناسراو بە سەروین دەروێش، ناوێكی ئاشنا لە لای رۆشنفكران و ئەدەب دۆستان و خاوەن چەندین بەرهەمی جیایە، لە دەستپێكی قسەكانیدا باس لە بەرهەمەكان و هاتنە نێو دونیای شیعر دەكات و دەڵێت" یەكەمین شیعرم لە تەمەنی ١٣ساڵیدا نووسیوە بەناوی (پێشمەرگە) كۆمەڵێك شیعری منداڵان لە ٢٠٠٥، لە گۆڤاری گوڵە گەنم بڵاو بۆتەوە، شیعرەكانم لە كۆمەڵێك كتێبدا بڵاو بونەتەوە."
سەروین دەروێش، شیعری وەك خوێن تێكەڵ بە خوێن بووە باس لە رۆڵ و جوانی شیعر دەكات و گووتی" ئەگەر ئێمە تێكستی جوان بنوسینەوە بەومەرجەی تەپوو تۆزی زەمەن نەتوانێت بیپۆشێت، یاخود بە تێپەڕبوونی كات نەبێتە بڵقی سەر ئاو، نوسینێك كە گواستنەوەیەكی مەعریفی و فەلسەفی و ئاینی و مێژوویی بێت، بەڵام بەمەرجێك ئیستاتیكاو خەیاڵ و جوانی لە دەست نەدات، لەوانەش گرنگتر پاراستنی زمانی كوردییە كە لەوانەیە بەهۆكاری سیاسی ناوچەی ئێمە گۆڕانكاری بەسەر دابێت."
ئەو لە بارەی كاتی نوسینی شیعرو هاتنی ئیلهامی شیعری گدیمانە- محەمەد ئامۆكەیی- هەولێر: ئافرەتێك بوێر لە دەربڕین و نوسین بەسەر گشت ئەو باردۆخانە زاڵ بووە كە لە كۆمەڵگەی كوردەواری بوونیان هەبووە، دایكایەتی و سەرقاڵ بوونی ژیان ئەوی نەوستاندووە لە دونیای ئەدەب، سەروین عومەر مەولود، ناسراو بە سەروین دەروێش، ناوێكی ئاشنا لە لای رۆشنفكران و ئەدەب دۆستان و خاوەن چەندین بەرهەمی جیایە، لە دەستپێكی قسەكانیدا باس لە بەرهەمەكان و هاتنە نێو دونیای شیعر دەكات و دەڵێت" یەكەمین شیعرم لە تەمەنی ١٣ساڵیدا نووسیوە بەناوی (پێشمەرگە) كۆمەڵێك شیعری منداڵان لە ٢٠٠٥، لە گۆڤاری گوڵە گەنم بڵاو بۆتەوە، شیعرەكانم لە كۆمەڵێك كتێبدا بڵاو بونەتەوە."
سەروین دەروێش، شیعری وەك خوێن تێكەڵ بە خوێن بووە باس لە رۆڵ و جوانی شیعر دەكات و گووتی" ئەگەر ئێمە تێكستی جوان بنوسینەوە بەومەرجەی تەپوو تۆزی زەمەن نەتوانێت بیپۆشێت، یاخود بە تێپەڕبوونی كات نەبێتە بڵقی سەر ئاو، نوسینێك كە گواستنەوەیەكی مەعریفی و فەلسەفی و ئاینی و مێژوویی بێت، بەڵام بەمەرجێك ئیستاتیكاو خەیاڵ و جوانی لە دەست نەدات، لەوانەش گرنگتر پاراستنی زمانی كوردییە كە لەوانەیە بەهۆكاری سیاسی ناوچەی ئێمە گۆڕانكاری بەسەر دابێت."
ئەو لە بارەی كاتی نوسینی شیعرو هاتنی ئیلهامی شیعری گووتیشی" بۆ شیعر نوسین هیچ كاتی دیاری كراو نییە، چونكە شاعیر كۆمەڵێك هەست و نەست و سۆز لە ناخیدا پەنگی خواردۆتەوە وەك میزڵدان كە بەركەوتن لەگەڵ شتێك دەكات دەتە قێتەوە، لەوانەیە ئەوشتە ئازارێك بێت یان خۆشییەك بێت یان هەستێكی نەتەوایەتی یان جوانییەك بیوروژێنێت، بەركەوتن لەگەڵ ناخی خۆماندا هەیە كە وادەكات دەست بدەینە قەڵەم و بنوسین، زۆر جار لەكاتی چێشت ئامادەكردن تێكستم نوسیوەتەوە."
خانمە شاعیرسەروین، باس لەوەش دەكات" بەهۆی هێرشی تەكنەلۆژیا شیعریش گۆڕانكاری زۆری بەسەر داهاتووە، ئێمە تێكەڵ بووین لەگەڵ بابەتە جیهانیەكان و ئەدەبیاتی وڵاتانی تر نمونەی شیعری هایكو كە بەشێوەیەكی بەرچاو لەنێو كورد پەرەی سەندووە، من هەست دەكەم شاعیری زۆر باش هەن چونكە توانیویانە بەركەوتن دروست بكەن لەگەڵ جەماوەردا."
سەروینی شاعیر لە بارەی باوڕبوون بە جیاكردنەوەی ئەدەبی ژنانەو ئەدەبی پیاوانەوە ئەوەی خستەڕوو" باوەڕم بە ئەدەبی مرۆڤانە هەیە من دەمویست مرۆڤانە بنوسم نەك ژنانە، بەڵام چیبكەم لە وڵاتێك دەژیم دەنگم و جەستەم و تەنانەت دەنگی تەقەی پێڵاوەكانیشم پیاوەكان دەترسێنێت، من ناچارم وەك ژن بنوسم تا ئەو كاتەی دەنگم یەكسان دەبێ بەدەنگی پیاو،" ژیانی من لەگەڵ ژیانی پیاودا زۆر جیاوازە، ئەو تاقی كردنەوانەی من پێیدا تێپەڕیووم پیاو نەیبینیوە وەك ژانی لەدایكبوون و وەك دووگیان بوون، كەواتە هەندێك شت هەیە من دەتوان باسی لێوە بكەم نەك پیاو."
ئەوەشی راگەیاند" لەو باوەڕەدام كە شیعر بۆ ئەوەنیە پەیام بگەیەنێت، ئەوەندەی شیعر پارێزگاری لە زمان كردووە ئەوەندە پەیام نەبووە، شیعر وا دەكات هەست بە بوونی خۆم بكەم و سروشتی خۆم ون نەكەم، هیچ كاتێك بیر لەوە ناكەمەوە كە كەسانێك چاوەڕێی من دەكەن تا شیعریان بۆ بخوێننمەوە من دەنوسم چونكە نوسین ئازادم دەكات."
دەربارەی ئەو خانمە شاعیرانەی كە روبەڕوی كپت دەبنەوە ئەو پێی وابوو" شتێك هەیە هەندێكجار دووچاری ڕۆمان نووس و شاعیران دەبێتەوە، وەك نەخۆشیەك كە زیز بوونێك لە نوسین بێت، هاوڕێیەكی شاعیرم لە نوسینێكیدا دەڵێت"مۆڵەتی نووسەر بوونم بەسەر چووە، ئەوە مانای ئەوەیە دەتوانێ هەر كاتێك بڕەخسێ مۆڵەتەكە نوێ بكاتەوە، من پێش بیست ساڵ، توشی ئەم حاڵەتە هاتم كە دەست بۆ قەڵەم نەبەم، بەڵام ئەمڕۆ زۆر جوانتر لە دوێنێ دەنوسم مەسەلەكە پەیوەندی بە دەرونی نووسەر هەیە."
؟ قسەی زۆر دەكرێت لەسەر رێگری و نەهاتنە پێشی ئافرەت لە سەرجەم كایەكانی ژیان لە باشوری كوردستان، سەروبن راشی گەیاند" ئافرەت ئەمڕۆ ئەو كەسایەتییە بێدەنگەی جاران نییە، ئافرەت ئێستا مۆدێلە، یان كاری فاشن دەكات، وەك میدیاكار یان ڕۆژنامەنووس لە تیڤییەكان دەردەكەوێت و خاوەن سەرمایەو تێگەیشتن و بیركردنەوەیەكی ترە، كە قبووڵی نییە پێی بگوترێ زەعیفە، ئێستا ئافرەت ئازادانە دەنوسێت و قسە دەكات ئەمەش لە بواری ئەدەبییات و هونەر ڕەنگی داوەتەوە و بوێرتر دەنوسێت و خاوەن هێزێكی تایبەتە."
بۆچوونی خۆشی لەسەر دۆخی شیعری كوردی دەربڕی و نەیشاردەوە" بەداخەوە من زۆر جار هەست بەوە دەكەم لەبری ئەوەی جەماوەر بەرز بكرێتەوە بۆ ئاستی شیعر بە پێچەوانەوە شیعر نزم دەكرێتەوە بۆ ئەوەی جەماورێكی نا ڕۆشنبیر تێیبگەن! ڕادەی بەرزی ڕۆشنبیری جەماوەر زۆر گرنگە بۆ ئەوەی شاعیر بتوانێ شیعرەكانی لە ئاستێكی باشتر پێشكەش بكات، من ئاستی بەرزی شیعر بە ئاستی ڕۆشنبیربوونی خەڵك دەبەستمەوە، سەیری وڵاتە پێشكەوتووەكان دەكەین دەبینین لەناو پاس و میترۆو لە وێستگەكانیش كتێب دەخوێننەوە، من چێژ لە خوێندنەوەی ڕۆمان وەردەگرم لەهەمان كاتدا شیعر ئاوێتەی ڕۆحم بووە.
ووتیشی" بۆ شیعر نوسین هیچ كاتی دیاری كراو نییە، چونكە شاعیر كۆمەڵێك هەست و نەست و سۆز لە ناخیدا پەنگی خواردۆتەوە وەك میزڵدان كە بەركەوتن لەگەڵ شتێك دەكات دەتە قێتەوە، لەوانەیە ئەوشتە ئازارێك بێت یان خۆشییەك بێت یان هەستێكی نەتەوایەتی یان جوانییەك بیوروژێنێت، بەركەوتن لەگەڵ ناخی خۆماندا هەیە كە وادەكات دەست بدەینە قەڵەم و بنوسین، زۆر جار لەكاتی چێشت ئامادەكردن تێكستم نوسیوەتەوە."
خانمە شاعیرسەروین، باس لەوەش دەكات" بەهۆی هێرشی تەكنەلۆژیا شیعریش گۆڕانكاری زۆری بەسەر داهاتووە، ئێمە تێكەڵ بووین لەگەڵ بابەتە جیهانیەكان و ئەدەبیاتی وڵاتانی تر نمونەی شیعری هایكو كە بەشێوەیەكی بەرچاو لەنێو كورد پەرەی سەندووە، من هەست دەكەم شاعیری زۆر باش هەن چونكە توانیویانە بەركەوتن دروست بكەن لەگەڵ جەماوەردا."
سەروینی شاعیر لە بارەی باوڕبوون بە جیاكردنەوەی ئەدەبی ژنانەو ئەدەبی پیاوانەوە ئەوەی خستەڕوو" باوەڕم بە ئەدەبی مرۆڤانە هەیە من دەمویست مرۆڤانە بنوسم نەك ژنانە، بەڵام چیبكەم لە وڵاتێك دەژیم دەنگم و جەستەم و تەنانەت دەنگی تەقەی پێڵاوەكانیشم پیاوەكان دەترسێنێت، من ناچارم وەك ژن بنوسم تا ئەو كاتەی دەنگم یەكسان دەبێ بەدەنگی پیاو،" ژیانی من لەگەڵ ژیانی پیاودا زۆر جیاوازە، ئەو تاقی كردنەوانەی من پێیدا تێپەڕیووم پیاو نەیبینیوە وەك ژانی لەدایكبوون و وەك دووگیان بوون، كەواتە هەندێك شت هەیە من دەتوان باسی لێوە بكەم نەك پیاو."
ئەوەشی راگەیاند" لەو باوەڕەدام كە شیعر بۆ ئەوەنیە پەیام بگەیەنێت، ئەوەندەی شیعر پارێزگاری لە زمان كردووە ئەوەندە پەیام نەبووە، شیعر وا دەكات هەست بە بوونی خۆم بكەم و سروشتی خۆم ون نەكەم، هیچ كاتێك بیر لەوە ناكەمەوە كە كەسانێك چاوەڕێی من دەكەن تا شیعریان بۆ بخوێننمەوە من دەنوسم چونكە نوسین ئازادم دەكات."
دەربارەی ئەو خانمە شاعیرانەی كە روبەڕوی كپت دەبنەوە ئەو پێی وابوو" شتێك هەیە هەندێكجار دووچاری ڕۆمان نووس و شاعیران دەبێتەوە، وەك نەخۆشیەك كە زیز بوونێك لە نوسین بێت، هاوڕێیەكی شاعیرم لە نوسینێكیدا دەڵێت"مۆڵەتی نووسەر بوونم بەسەر چووە، ئەوە مانای ئەوەیە دەتوانێ هەر كاتێك بڕەخسێ مۆڵەتەكە نوێ بكاتەوە، من پێش بیست ساڵ، توشی ئەم حاڵەتە هاتم كە دەست بۆ قەڵەم نەبەم، بەڵام ئەمڕۆ زۆر جوانتر لە دوێنێ دەنوسم مەسەلەكە پەیوەندی بە دەرونی نووسەر هەیە."
؟ قسەی زۆر دەكرێت لەسەر رێگری و نەهاتنە پێشی ئافرەت لە سەرجەم كایەكانی ژیان لە باشوری كوردستان، سەروبن راشی گەیاند" ئافرەت ئەمڕۆ ئەو كەسایەتییە بێدەنگەی جاران نییە، ئافرەت ئێستا مۆدێلە، یان كاری فاشن دەكات، وەك میدیاكار یان ڕۆژنامەنووس لە تیڤییەكان دەردەكەوێت و خاوەن سەرمایەو تێگەیشتن و بیركردنەوەیەكی ترە، كە قبووڵی نییە پێی بگوترێ زەعیفە، ئێستا ئافرەت ئازادانە دەنوسێت و قسە دەكات ئەمەش لە بواری ئەدەبییات و هونەر ڕەنگی داوەتەوە و بوێرتر دەنوسێت و خاوەن هێزێكی تایبەتە."
بۆچوونی خۆشی لەسەر دۆخی شیعری كوردی دەربڕی و نەیشاردەوە" بەداخەوە من زۆر جار هەست بەوە دەكەم لەبری ئەوەی جەماوەر بەرز بكرێتەوە بۆ ئاستی شیعر بە پێچەوانەوە شیعر نزم دەكرێتەوە بۆ ئەوەی جەماورێكی نا ڕۆشنبیر تێیبگەن! ڕادەی بەرزی ڕۆشنبیری جەماوەر زۆر گرنگە بۆ ئەوەی شاعیر بتوانێ شیعرەكانی لە ئاستێكی باشتر پێشكەش بكات، من ئاستی بەرزی شیعر بە ئاستی ڕۆشنبیربوونی خەڵك دەبەستمەوە، سەیری وڵاتە پێشكەوتووەكان دەكەین دەبینین لەناو پاس و میترۆو لە وێستگەكانیش كتێب دەخوێننەوە، من چێژ لە خوێندنەوەی ڕۆمان وەردەگرم لەهەمان كاتدا شیعر ئاوێتەی ڕۆحم بووە.

زۆرترین بینراو