بالیسان لە دەرەوەی بازنەی یاسایی

بالیسان لە دەرەوەی بازنەی یاسایی

محەمەد ئامۆكەیی- بالیسان: خراپی رێگاوبان و كەمی خزمەتگوزارییەكان هاووڵاتیانی بالیسانی هێنایە سەر شەقام و داوای خزمەتگوزاری دەكەن، پێیان وایە لایەنی پەیوەندیدار ئەوانی فەرامۆشكردوە، بالیسان لەڕوی ئیدارییەوە سەر بە قەزای شەقڵاوەیە، ساڵی (١٩٩٩) لەلایەن حكومەتی ئەوسای سلێمانی كراوە بە ناحیە، نزیكەی (١٥) گوندی لەسەرە وەك دانیشتوانی باسی لێوەدەكەن بەشێكی بەرچاو لە خەڵكی لەبەر كەمی خزمەتگوزاری بەرەو شارەكان چونە.
‎بالیسانیش هیچی كەمتر نیە لە هەڵەبجە، ئەم دەستپێكی قسەی گەنجێكی بالیسانە دەڵێت" ژمارەی دانیشتوانی نزیكەی٥٠٠٠ كەسەو تاكوو ئێستا پڕۆژەیەكی وەهامان بۆ نەكراوە لە ئاست خەبات و قوربانی دانی شارەكە بێت، ماوەی چەندین ساڵە حكومەت نەیتوانی رێگای سەرەكی بالیسان، شەقڵاوە و رانیە، چابكات بۆیە ئێمە ناچاربوین بێینە سەر شەقام و داوای بچوكترین مافی سەرتای خۆمان بكەین ئەویش ئاو رێگاوبانە.
ئەوەشی گووت" لایەنی پەیوەندی دار دەیەوێت ئەو قۆرت و چاڵانەی لە رێگایەكە دروستبونە پڕیان بكاتەوە، بەڵام ئێمە داوا دەكەین سەر لە نوێ قیڕتاو بكرێتەوە نەك قۆرتەكان پڕبكرێنەوە و دوای ماوەیەك وەك خۆیان لێبێتەوە.
بابۆ یاسین، چالاكوانێكی دەڤەرەكەیە، بۆ زاری كرمانجی، باس لە كێشەو گرفتەكانی بالیسان دەكات و گووتی" بالیسان بەدەست دەیان كێشەو گرفت دەنالێنێت ئەوانیش خراپی رێگاوبان و كەمی ئاو خراپی یاریگاو چەندین گرفتی تر، حكومەت خانوی بەسەر كەس و كاری شەهیدان دابەشكردوە، بەڵام تا ئێستا ئاو و كارەبای وەك پێویست نیەو وەك خۆشم بە دەیان جار كێشەی ئەو خانوانەم بردۆتە لای بەرپرسان و هیچ بەلێنێكیان نەبردۆ تەسەر.
باسی لەوەشكرد" بالیسان نزیكەی (300) شەهیدی كیمیابارنكردن و 400 برینداریشی هەیە هەتاكو ئەو دەمە بریندارەكان وەك پێویست ئاوڕیان لێ نەداریتەوە و كاریگەری ئەو كیمیابارانكردنەش لەسەر جەستەیان ماوە، دەبوا حكومەت ئەوانی رەوانەی دەرەوەی وڵات بكربا بۆ چارەسەری نەك لەماڵ بكەن و رۆژێك بەرپرسێكیش سەردانیان نەكات.
ئەو چالاكوانە لە بارەی خراپی یاریگا ئەوەی خستە ڕوو" یەك یاریگای دەستكرد هەیە ئەویش لەبەر خراپی یاری تێدا ناكرێت، گەنجانی بالیسان لەهەموو روێك فەرامۆشكراون و شوێنێك نیە كاتی خۆیان تێدا بەسەر بەرن، ئەوان بە ناچاری دەبێت روبكەنە شوێنەكانی تر بۆ یاریكردن، یاخود ئێستا بریارێك هاتووە باس لە گواستنەوەی فەرمانگەی باری شارستانی دەكرێت لە بالیسانەوە بۆ هیران، ئەوەش دەبێتە گرفت بۆ هاووڵاتیان ناكرێت لە ناحیەیەك فەرمانگە بگوازرێتەوە ناحیەیەكی تر، ئەوەش بە غەدەر دەزانین كە لێمان دەكرێت.
بابۆ یاسین ئەوەشی گووت" لە ناحیەی بالیسان، بەهۆی ئەوەی چاوپۆشی لە هەندێ كەس دەكرێت راوكردن بەردەوامی هەیەو كەم شەو هەیە بە ئۆتۆمبێلی بەرز راوچیەكان بە ئارەزوی خۆیان راونەكەن، من لێرەوە داوا لە بەرپرسانی ژینگە دەكەم بە فریای بالیسانەوە بێن لەبەر ئەوەی دیاردەی راوكردن خەریكە پەرە دەستێنێت، بەشێكی زۆری دێن بۆ راوكردن خەڵكی ئێرە نین بەڵكو لە دەرەوە دێن و لێرە ئەو كارە دەكەن.
هاووڵاتییەكی تریش ئەوەی گووت" هۆكاری تێكچونی رێگای بالیسان بۆ هەبوونی زۆری بارهەڵگر دەگەڕێنەمەوە كە بەو رێگایە هاتووچۆدەكەن، بۆیە داوای ئێمە ئەوەیە قاپانێك لە ئاخیری توتمە هەیە، خۆی دەبێت ئەو قاپانە بگوازرێتەوە بۆ گوندی خۆران، لەبەر ئەوەی هەموو ئەو بارهەڵگرانە كە باری زیاد هەڵدەگرن كەس نیە لێپێچینەوەیان لەگەڵ بكات چونكە تا دەگاتە توتمە زۆر جار باری زیادە بۆ گوندەكان بار دەكەن و ئەوەش گرفتێكی ترە.
راشیگەیاند" تا ماوەیەك پێش ئێستا لێدانی بیری سوری ئاسایی بوو رۆژانە بە بەرچاوی بەرپرسەكان بیر لێ دەدرا كەسیش نەبوو سزایان بدات، ئەوەی من زانیاریم لەسەر هەبێت سەروی (1800) بیری سوری نایاسایی لە سنووری بالیسان هەن ئەوەش بۆ داهاتوو لە وانەیە بالیسان تووشی كەمی ئاوی ژێر زەوی بێت.
لای خۆشیەوە حاكم هێمن عەبدوڵا، بەڕێوەبەری ناحیەی بالیسان، بەزاری كرمانجی راگەیاند" دوای ئەوەی حكومەتی هەرێم بڕیاری ئەوەیدا دەست بە چاكردنی رێگا سەرەكیەكان بكات، رێگای بالیسانیش یەكێك بوو لەو ناحیانە، بۆیە ئێستا دەستكراوە بە سیانەكردنی ئەو شوێنانەی كە پێشتر تێكچونە، ئێمەش پێمان باشە رێگایەكە سەر لەنوێ قیڕتاو بكرێتەوە بەڵام لەبەر هاتنی وەرزی زستان ئەستەمە ئەو كارە بكرێت بۆیە چاوەڕی دەكەین وەرزی بەهار قیڕێكی نوێ بۆ رێگایەكە بكرێت.
لەبارەی كەمی كارەباو نەبوونی خزمەتگوزاریەكانی تر، هێمن عەبدوڵا، ئەوەشی گووت" كێشەی كارەبا لە هەموو كوردستان هەیەو بالیسانیش وەك هەر ناحیەیەكی تر ئەو گرفتەی هەیە، بۆ خانووی شەهیدانیش راستە سیانەی رێگا نەكراوە و هەندێ گرفتی تریشی هەیە چاوەڕێ دەكەین لە دەستپێكی ساڵی دابێت ئەو گرفتانەی هەن چارەسەر بكەین پرۆژەی باش ئەنجام بدەین.
حاكم هێمن نەشی شاردەوە" بەر لەوەی ئەو ببێتە بەڕێوەبەری ناحیەكە بیری پایل لێدراوە ئەوجا نازانم بەچ هۆكارێك لێدراون ئەوە دەبێت ئەوانەی پێشمن جوابی ئەو پرسیارە بدەنەوە، لە دوای دەست بەكاربونم نەم هێشتوە هیچ بیرێك لێبدرێت لەبەر ئەوەی نوسراوی ئەنجومەنی وەزیران هەیە كە بەهەموو شێوەیەك قەدەغەیە.

زۆرترین بینراو