با بگەڕێینەوە گوند

ژیروان دەرگەڵەیی

چڤاتی كۆمەڵگەكەمان بەرەو هەرەسی ئابووری دەجاڵ ئەچێت. مایەی نیگەرانیی یەكجارەكی بەدوای خۆیدا دەهێنێت، سیستەمە دیموكراتەكەی سروشتەكەی جاران دوبارە بە خەیاڵمان دا دێتەوە كە بچینەوە گوند و تەرگە شار بكەین، بڵێنە شار تۆ خاكێكی بەردبووی بێ ڕۆحی، گەڕانەوەی یەك جارەكی سروشت بە ڕۆحیەتێكی جیهان یەكسانی خوازی سروشتی بژین.دەبێت دووبارە ژیان نوێ بكەینەوە لە سایەی ژینگەڵۆژی گوند پەرە بە دیزاینێكی ژیان بدەینەوە، لەم گێژاوەی شار و شارستانیەت و سەرمایەداری دا بە دور بژین.
سیمای شاربەڵگەی ئاوابوونی هەتاوی شارستانییەتی ڕۆژ ئاوایە لە شاردا سیستەمی ژیان وەكو بەستەڵەكێكی چەق بەستووە، جەستەو ڕۆحی مرۆڤ و ناخی توشی نەزۆكی دین، ئەوەی كە بوونی مرۆڤ لە قاڵبی هێزو خاك جیا دەكرێتەوە پەیوەندیەكانی بە خاكەوە دەپچرێن، لە گەڵ شاردا هەرچی هونەر و زانست وئاین هەیە بە عەقڵانی ئەكرێن، لە ئاستی بەرپرسیاری خاك دا نامۆ دەكرێن، لە ئاستی تێگەیشتنی هەستی ژینگە دۆست و سروشتی ژیانی كرێكار دا نامێنەوە.تیۆریەكی عاشا هەڵنەگرە بە ئاوابونی دەوڵەتە شار هیچ مەزنایەتیەكی فیكریان تێدا هەڵناقوڵێت.
بۆیە سەرهەڵدانی هەر دەوڵەتە شار مەرگی شارستانیەت و ژیانە، شاری ئیمپڕیالیست و بڕاگماتیستەكانە.بە پێچەوانەی گوند، ڕێگەی پێكەوە ژیانی هاوبەشە، زۆربەی شارە هاوچەرخەكان و پێشكەوتوەكان لە ڕەوشێكی داگیركاریەوە، یان لە چەوساندنەوەی كلتورەوە هەڵقوڵاون لە چەند ساڵێك پێش ئێستا زۆربەی ڕەگەزی مرۆیی سروشتێكی ژینگە دۆست و كشتوكاڵیانەی هەبوو، خەڵكی گوندەكان دور لە سیستمی شار ئەیان توانی داڵدەی ئابوری و پاراستنی بەهاو كلتورو ڕەمزی نەتەوەیی و هێما پیرۆزەكانی ژیان بكەن، نە ژێر میكانیزمی دەسەڵات پارێزی دا. بە كلتورێكی دیموكراتیانە دا.
ئەمڕۆ لە سەر گۆی زەوی دەوڵەتێكی بێ شار نەماوەتەوە شۆڕشێكی مێژوویی لەم بوارەدا بەرهەم هاتووە، شۆڕشی شارنیشینكردن، شۆڕشێكی هەناسە درێژی لە پڕۆسەیەكی سەختی مێژووی دەچێت.
پسپۆڕانی فەڵسەفیزم لەسەر ئەوە هاوڕابن كە ئێستە ئێمە لە ناو گێژاوێكی شارستانیەتێكی خنكێنەری بێ هاوتا دەژین. لە پاش ئەوەی شارەكان ڕەهەندی فرەڕەنگی جیهانیان لە ناوخۆی خۆدا تواندەوە،كە مرۆڤی پێدەشت و گوندەكانیان بەرەو خۆیان دا ڕاكێشا، پیشەو كلتوری كۆنی باپیرانیان لە بیر بردنەوە، ئەمەش جولەو بزاوتی گوندی زەعیف كرد،شاری ئێستا وەكو بونەوەرێكی جیهانی بەرفراوانە.
ڕۆژگارە سەختەكەی ئەمڕۆكەشمان و سیاسەتە هەڵە ئامێزە كەی دەسەڵات گەری، لە كۆمەڵگای ئێمە دا بەرەو داروخانێكی مەترسی دار ئەچێت، خەڵكیان لە گوند كردەوە هێنانیان بۆ شار كران بە كۆیلەی ڕەهەندی دەسەڵات پەرستی هەموو جۆرو شێوازی كشتوكاڵیان لە بیر بردنەوە، تەسلم بە سیستمی خۆیان كردن، ئەمەش كە ئێستا عالی نەتەوەكەمان كۆمەڵگەكەمان و ئایندەكەمانە.لە زەرورەتی ئەم تەنگەژەیەدا دەبێت دوبارە چاو بخشێنینەوە بە هێڵی گەڕانەوە بۆ گوند.
لە كاتێك دا كە سیستەمی گوند توانایی هەموو جۆرە خۆ بەڕێوەبەریەكی خۆی بە خۆی هەیە،ئەوسیستەم و زهنیەتە دەوڵەتە شارەش ئەوەندە، بەخیلە بە گوند ئەی هەوێت هەمیشە گوند موحتاجی نەگریسیەكانی خۆی بكات. سیاسەتێكی بە كەم دیتوو وبە چاویڵگەێەكی نا عەق لە سیستەمی گوند بڕوانێت.فەلسەفەی خوازراوی گەڕانەوەو بۆ گوند لە ژێر ڕۆشنایی ژیانێكی هاپار دەرەنجامی ئەو سیاسەتەیە كە شارە ده وڵەت بەرامبەری گوندی كردوە. بۆیە دەبێت هەموومان بگەڕێیناوە گوند ژیانێكی هاوبەش و دیموكراتی بەڕێوە ببەین نزیك لە هەموو جۆرە پێوانە ئەخڵاقیەكان.
لە بەرداشی ژیان لە گوند پێوییستمان بە كۆیلایەتی ئەو سیستەمە ناكات ژیان هاوبەشە گەڕانەوە بۆ زهنیەتی كۆمەڵگەی تیرە بەڕایە سەرەتایەكان و شێوە ژیانی كشتوكاڵی و دانەوێڵە و گەنم و جۆ وبەرهەمە ڕووەكیەكان ژیان كردن بە فەلسەفەی دیالەكتیكی گەردونی و سروشتی لە و كائۆس وگێژاوە سیستەمە سەرمایە داریە فاعیشەیە ڕزگارمان دەبێت.لە ڕابردوو دا بە كارهێنانی تەكنۆڵۆژیا لە گوندەكان پەرەی نەسەندبوو، هەرماڵێك دەیان توانی بە سستەمی خێڵەكی یان هاوسێیتی باش هەموو جۆرە تەكنیكێك بخەنە بەر بەرژەوەندی گشتی و هاوپار.
كەچی بەداخەوە كە لە ڕۆژگاری ئەمڕۆكە دا ئەم كاڵبونەوەی بە خۆییەوا دیتو,ە، ئەوەی گرنگە لەم سەردەمە دا بە ئەنجامی بدەین بگەڕێینەوە باوەشی ئەسلی دایك كە گوندە دوبارە موحتاجی ئەم كۆیلایەتییەی سیستەمی شار دەوڵەت نەبین.
چاوەڕوانی موچەی دەوڵەتە شار نەبیت، بە خودی خۆمان ئاراستەی بژێوی ژیان دیاری بكەین لە جیاتی بە جیهان كردنی كلتوری شار دەوڵەت كلتورە پاكەكەی گوند بە جیهانی بكەین.بۆیە دەبێت وابیر بكەینەوە كە هەست بكەین، شار خاكێكی بە بەرد بویی بێ ڕۆحە. دەبێت گڵكۆی ئینتیمای كۆمەڵایەتی و تاكەكەسی بدرەوشێنینەوە بە فەلسەفەی گەڕانەوە بۆ گوند.

بابەتى پەیوەندیدار بیروڕا

بیروڕا

زۆرترین بینراو