بوونی ستافێكی كاراو پسپۆر ئاستی زانستی قوتابیانی پەیمانگەكەمانی بەرزكردۆتەوە

بوونی ستافێكی كاراو پسپۆر ئاستی زانستی قوتابیانی پەیمانگەكەمانی بەرزكردۆتەوە

دیدار-محەمەد هەسنانی: ڕاگری پەیمانگەی تەكنیكی تایبەتی رواندز، لەدیدارێكی زاری كرمانجیدا ئاشكرای دەكات ، كە بڕیاری كردنەوەی خوێندنی پاڕالیل لە زانكۆ و پەیمانگە حكوومییەكان و بڕیارێكی تایبەت بە نەبوونی مۆڵەتی فەرمانبەران لە خوێندنی بەیانیان، كاریگەری هەبووە لەسەر كەم كردنەوەی ئاستی قوتابیان لە پەیمانگەكەمان.
لەبەردەوامی قسەكانیدا م. دلاوەر جەوهەر، راگری پەیمانگەی تەكنیكی تایبەتی رواندز، بە زاری كرمانجی راگەیاند " پەیمانگەی تەكنیكی تایبەتی رواندز لەساڵی 2014 وەك یەكەم پەیمانگە تایبەت لە هەرێمی كوردستان كرایەوە، كە پێویستییەكی هەرە گرینگ بوو بۆ دەڤەرەكە، بەتایبەت دانیشتووانی هەرچوار قەزاكانی (سۆران، رواندز، مێرگەسۆر، چۆمان) كە لێرە دوای قۆناغی شەشەمی ئامادەیی درێژە بە خوێندنەكەیان بدەن، نەك تەنها دانیشتووانی ئەم سنوورانە، بەڵكوو دوای كردنەوەی، قوتابیانی شارو شارۆچكەكانی دیكەی كوردستانیش رویان لەم پەیمانگە كردووە بۆ خوێندن. لەكاتی كردنەوەی تا ئێستا (4) خولی دەرچوونی هەیە. تیمێك لەباشترینی مامۆستاكان سەرپەرشتی پڕۆسەی خوێندن دەكەن".
گووتیشی: " پەیمانگەیی رواندز لە هەلو مەرجێكی سەختی دارایی دروست بوو، واتە ساڵی (2014-2015) ئەو كاتە بوو كە شەڕی داعش دەستی پێكردو مووچەی فەرمانبەرانی هەرێم لە بەغدا بڕدرا، لەگەڵ چەندین بارودۆخی دیكەی سەخت و نەخوازراو، ئەوكات بەپێی بارودۆخەكە ئەم بڕە پارەیە دیاری كرا كە لە قوتابی وەردەگیرێت لەبەرامبەر هەر ساڵێكی خوێندن بۆئەوەی لەگەڵ گوزەرانی هاوڵاتیان گونجاو بێت، هەروەها هەلێكی باش بوو بۆ ئەم كەسانەی ئارەووی خوێندنیان هەبوو، وە روویان دەكردە شاری گەورەكان و دوورە دەستەكان، بەڵام كاتێك پەیمانگەیەكی لەم شێوەیە لە دەڤەرەكە كرایەوە، بووە هۆی ئەوەی ئاسانكاری زیاتر بۆ هاووڵاتییان دروست بێت، لە سنورەكەی خۆیان درێژەپێدەری خوێندنیان بن. ئەوەی شانازیشی پێوە دەكەین ویژدانمان ئاسوودەیە كە توانیمانە زۆرترین زانست و زانیاری بە قوتابیان بدەین و ستافێكی چالاك و پڕ ئەزموونیان بۆ دابین بكەین، هەر ئەوەش دەبێتە هۆی راكێشانی سەرنجی قوتابیان ڕوو لە پەیمانگەكەمان بكەن".
راگری پەیمانگەی تەكنیكی تایبەتی رواندز، ئەوەش ئاشكرا دەكات " كە كۆمەڵێك هۆكار ئەمساڵ بە بەراورد لەگەڵ ساڵانی رابردوو، رێژەی وەرگرتنی قوتابیانی كەمتر كردۆتەوە، یەكێك لە هۆكارەكانیش پێشوتر هەندێ بەشی زانستی ئێوارانیشی هەبوو، بەشە زانستییە مرۆڤایەتییەكانیش هەر لە ئێواران بوون، بەڵام دواتر كە هەندێك بەش تایبەت كران بە بەیانیان، وە تەنها دەرچووانی زانستی مافی وەرگرتنیان هەبوو لێی وەك بەشی ژمێریاری، ئیتر بە بەراورد لەگەڵ ساڵانی رابردوو ژمارەی قوتابیان نزیكەی 50% كەمیكردووە، ساڵانی رابردوو بەتایبەت ئەوانەی فەرمانبەرانی حكوومی بوون دەیانویست بڕوانامەكانی خۆیان بەرزبكەنەوەو پلەیان پێ بگۆڕێت، روویان لە پەیمانگەی تەكنیكی تایبەتی رواندز دەكرد، بۆ درێژەدان بە خوێندنە كەیان، كەچی بەپێی رێنماییەكانی ئێستای حكوومەت لە خوێندنی بەیانیان یان دەبێت فەرمانبەر بیكاتە مۆڵەت یان ئەگەر خوێندنەكەی هاوكاتی دەوامی فەرمانبەرێتی بێت بڕوانامەكەی بۆ تەعدیل ناكرێت، هۆكارێكیتر كردنەوەی خوێندنی پاڕلێل و ئێواران لە زانكۆ و پەیمانگە حكومییەكان و وەرگرتنی نزیكەی 95% قوتابیان، هۆكارێكی دیكەیە بۆ كەمبوونەوەی رێژەی قوتابیان لە پەیمانگە كەماندا".
م. دلاوەر جەوهەر، ئاماژەشی بەوەدا " لە پەیمانگەی تەكنیكی تایبەتی رواندز پێنج بەش هەیە ئەوانیش بریتین لە (گەشتوگوزار، ئینگلیزی، ژمێریاری، تەكنەلۆجیایی زانیاری، دەرمانسازی) ئەم بەشانە بەپێی خواستی بازاڕ و كۆمەڵگە ساڵانە رێژەی قوتابیانی بەرزی و نزمی بەخۆیەوە دەبینێ، هەندێ ساڵ هەبووە لە یەكێك لەو بەشانە رێژەیەكی بەرچاوی قوتابی وەرگیراوە، ساڵی واش هەبووە رێژەكە زۆر دابەزیووە، ئەوەش پەیوەندی بەوەوە هەیە دیارە بازاڕی كار پێویستی ئەم پسپۆڕیەی لە ئێستادا هەر ئەوەندە پێویستە، تەنانەت لە خوێندنی قوناخی یەكەمی ئەمساڵدا هیچ قوتابیەكمان لە هەردوو بەشی (گەشتوگوزار و ژمێریاری) وەرنەگرتووە، بەڵام هەرسێ بەشەكەی دیكە خواستیان لەسەرەو قوتابی نوێمان بۆ ئەم بەشانە وەرگرتوون، بەشێوەیەكی گشتیش ژمارەی قوتابیانی پەیمانگەكەمان لەئێستادا لەسەرووی (300) قوتابیەوەیە".
راگری پەیمانگەی تەكنیكی تایبەتی رواندز، ئەوەش ئاشكرا دەكات " كە لە هەوڵی ئەوەدابوونە كە بەشی دیكەش لە پەیمانگەكەیان بكەنەوە، بەڵام دەبیت بیر لەو بەشانە بكەنەوە كە خواستی بازاڕی كارن و خەڵكی ئارەزووی درێژەدانیان بەم بەشانەوەیە، دەشڵێت " كردنەوەی بەش لە دەسەڵاتی پەیمانگە نییە، بەڵكو پەیمانكە تەنها پڕۆپۆزەڵ و داواكاری پێشكەش بە وەزارەت دەكات و دەبێت ئەوان رەزامەندی لەسەر دەرببڕن، لەماوەی رابردوودا لە كۆبونەوەیەمان لەگەڵ وەزیری خوێندنی باڵا، ناوبراو ئاماژەی بەوەدا " هەركاتێك پەیمانگەو زانكۆیەك ویستی بەشێك بكاتەوە، بەڵام بەم مەرجەی بەشەكە بەپێی خواستی بازاڕو هەلی كار بێت، وەزارەت ئامادەیە رەزامەندی لەسەر كردنەوەی بەشەكە دەرببڕێت، ئەوەی ئێمەش بە باشمان زانیووە بەشی روپێووی بكەینەوە، كەواتە ئەگەر ئەم بەشە بكرێتەوە، بەشێكی تری خواستی كۆمەڵگەو دەوروبەری پڕدەكاتەوە، هەروەها بەشی نەوتیشمان داواكردووە، واتە دبلۆمی تەكنیكی لەبواری نەوت، چاوەڕوانی رەزامەندی وەزارەتین بۆ كردنەوەی ئەم بەشانە، هەروەها سەرقاڵی ئامادەكردنی پرۆپۆزەلێكین بۆ كردنەوەی بەشی راگەیاندن، چونكە بەشەكە پەیوەستە بەراگەیاندكاران و سەرجەم فەرمانگەو دام و دەزگاكان ".
دەربارە كەمكردنەوەی نرخی خوێندن لە پەیمانگەكەیاندا م. دلاوەر جەوهەر، رایگەیاند " كاتی خۆی كە نرخی خوێندنی پەیمانگەكەمان دیاریكرا حكوومەت لە بارودۆخێكی سەختی داراییدابوو، بۆیە نرخەكان وا دیاریكران كە لەگەڵ بارودۆخی خەڵكەكە بگونجێت، كەچی سەرەڕایی باشتربوونی بارودۆخی دارایی، ئێمەی زانكۆ و پەیمانگە تایبەتەكان لەگەڵ وەزارەتی خوێندنی باڵا بڕیارماندا كە نرخی خوێندن لە هەموو زانكۆ و پەیمانگە ناحكوومییەكان كەم بكرێتەوە، لە ساڵی خوێندنی (2015-2016) دا 15% كرێكی خوێندن لە زانكۆكان و 10% لە پەیمانگەكان كەمكرایەوە، بۆ خوێندنی ئەمساڵیش واتە (2019-2020) جاریكی دیكە 25% كرێی خوێندن لە زانكۆ و پەیمانگە تایبەتەكان كەمكرایەوە، بەمەش كۆی گشتییەكەی بە نسبەت پەیمانگەكەی ئێمە دەكاتە 35% كەمكردنەوەی كرێی خوێندن، لەوانەیە ئەم كەمكردنەوەیە كاریگەری هەبووبێت لەسەر بارودۆخی دارایی پەیمانگەكەمان، بەڵام مووچەو خەرچی هیچ فەرمانبەرو مامۆستایەكمان كەم نەكردۆتەوە، لەپێناو سەركەووتنی پڕۆسەی خوێندن لە پەیمانگەكەمان".
لە دوا قسەكانیدا راگری پەیمانگەی تەكنیكی تایبەتی رواندز، رایگەیاند " دەرچووانی دبلۆمی تەكنیكی مافی ئەوەیان هەیە درێژە بە خوێندنی بەكالۆریۆس بدەن، دەرچووانی 12ی ئامادەیی و دبلۆم لەزانكۆكان وەك یەك لەیەك قۆناغی زانكۆ وەردەگیرێن، لەكاتێكدا هەڵگرانی بڕوانامەی دبلۆم شارەزایی باشییان لە پسپۆڕیەكەی خۆیان هەیە بەبەراورد لەگەڵ دەرچوانی 12 ی ئامادەیی بۆیە ئەگەر هەڵگری بڕوانامەی دبلۆمی تەكنیكی لەبوارەكەی خۆی درێژە بە خوێندن بدات پێمان گونجاوترە جیاوازیێك لەنێوان ئەوو و دەرچووەكەی پۆلی 12 ی ئامادەیی هەبێت. بۆ ئەم مەبەستە داواكاریمان ئاراستەی وەزیری خوێندنی باڵا كردووە، بەڕێزیشیان داوای ئەوەیكرد چەند كەسێك بە نوێنەرایەتی دەرچووانی پەیمانگەكان بۆ ئەم مەبەستە سەردانی بكەن، بەڵكو بەشێوەیەكی گونجاو و ڕەچاوكردنی بنەمازانستییەكان بتوانێت داواكارییەكەیان بۆ جێ بەجێ بكات.

 

زۆرترین بینراو