بەندی خالید: بەهۆی باگراوندێك پێشتر كاری ئافرەتان لەناو حزبیدا سەخت بوو

بەندی خالید: بەهۆی باگراوندێك پێشتر كاری ئافرەتان لەناو حزبیدا سەخت بوو

بەندی خالید، بەرپرسی ئەنجوومەنی گوڵانی یەكێتی ئافرەتانی كوردستان لە دیمانەیەكی تایبەتی زاری كرمانجیدا تیشك دەخاتە سەر كاروچالاكییەكانیان و بەشداری ئافرەتان لە كایەی سیاسی لە ناوچەكەیان و دەڵێت" ئێستاش هەندێك لە تاكەكانی كۆمەڵگا بەشداری ئافرەتان لە رێكخراوەكانی حزبی بە عەیبە دەزانن". هەروەها ئاماژە بەوەش دەكات"جێگای داخە هەندێك لە بەرپرسان خۆیان بەدوور دەگرن لە بەشداری خانەوادەكانیان لەكاری حزبی، هیوادارین ئەوانیش ئەو رێچكەیە بشكێنن".
دیمانە: زاری كرمانجی-چۆمان
* كەی دەستبەكار بوون و چۆن و لەسەر چ بنەمایەك گۆڕانكاریتان لە ئەنجوومەنەكەتان ئەنجامداوە؟
- دوای ئەنجامدانی كۆنگرەی هەشتی رێكخراوی یەكێتی ئافرەتانی كوردستان، لە سەرجەم ئۆرگانەكانی ئەو رێكخراوە دەستەی نوێ و گۆڕانكاری لە ستافی ئەنجوومەن و ناوەندەكان كرا، لە سنووری لقی 26ـی گوڵانیش ئێمە وەك دەستەیەكی نوێ لە رێككەوتی 6-2-2019 ئەركی ئەنجوومەنی گوڵانمان گرتە ئەستۆ، سنوورەكەمان پێشتر ئەنجوومەنی قەزای چۆمان بوو، بەڵام دوای كۆنگرە ناوەكەی گۆڕدرا بوو بە ئەنجوومەنی گوڵان، وە لە سنووری شارەدێكانی (گەڵاڵە، سمیلان، قەسرێ، حاجی ئۆمەران) لەگەڵ ناوەندی سەنتەری قەزا ناوەند كرانەوە، ئەمەش بۆ زیاتر خزمەتكردنی ئافرەتانی سنوورمان و بەشداری ئافرەتان لە كایەی سیاسیدا.
*ئەی ئەو ئافرەتانە لەسەر چ بنەمایەك داندراون؟
- هەندێك لەو ئافرەتانە پێشتر لە ئۆرگانەكانی پارتیمان كاریان كردووە و جێپەنجەیان دیارە، ئەوانەیشی كە تازە هاتوونەتە ناو رێكخراوەكەمان ئافرەتی دیار و چالاكن، وە حەز بە ئیشی زیاتری كاری رێكخراوەیی دەكەن، بۆ ئەوەی لەم رێگایەوە زیاتر خزمەت بە ناوچەكە و دۆزی ئافرەتان لە دەڤەرەكە بكەن.
*چالاكییەكانتان جێگای ئەوە دەگرن ئەگەر بڵێین بەرهەمی چالاكییەكانتان دیاربن و ئافرەتان سوودی لێوەربگرن؟
- ئێمە لەو رۆژەی دەستمان بەكار كردووە، كە ئێستا ساڵێك بەسەر كۆنگرە تێپەڕیوە، بەپێی ئەو گۆڤارەی كە سكرتاریەتی ئافرەتان بڵاوی كردەوە لەسەر كاروچالاكییەكان، ئێمە وەك ئەنجوومەنی گوڵان لەسەر ئاستی سكرتاریەتی یەكێتی ئافرەتان چوارەم ئەنجوومەن بووین كە چاڵاكی دیارمان ئەنجامداوە، بۆ مەبەستی بەرهەمیش، زۆربەی ئەو ئافرەتانەی كە بەشداری كاروچاڵاكییەكانی ئێمەیان كردووە سوودێكی زۆرباشیان لە كۆڕ و دەورات و سمینار و چاڵاكییەكانی دیكە وەرگرتووە، چونكە ئێمە كار لەسەر ئەوە دەكەین دوای چالاكییەكان ئافرەت بتوانێت پشت بەخۆی ببەستێ و لەمڕووەشەوە نموونەی زۆرمان هەیە.
* لە دەڤەری باڵەكایەتی كۆمەڵگە تاچەند هاوكارە بۆ ئەوەی ئافرەت بەشدار بێت لە كاری حزبی؟
- پێشتر باگراوندێك هەبوو كە كاری حزبی لەناو رێكخراوەكانی ئافرەتان بۆ ئافرەتانی باڵەكایەتی كەمێك سەخت بوو خوێندنەوەی جیاوازی بۆ دەكرا، بەڵام ئێستا بەپێچەوانەوە ئافرەتان حەزی زۆریان بۆ كاری رێكخراوەیی حزبی هەیە، لەو رۆژەی ئێمە لە ئەنجوومەن دەستبەكاربووین، رۆژانە لەلایەن خانەوادەكانەوە پەیوەندیمان پێوە دەكرێ بۆ ئەوەی خوشك و كچ و هاوسەرەكانیان لای ئێمە كار بكەن، ئەمەش دەستخۆشییە لەو باوك و برا و هاوسەرانەی ئەم جۆرە بیركردنەوانەیان هەیە، بەڵام لەهەمان كاتیشدا ئێستاش هەندێك لە تاكەكانی كۆمەڵگا كاركردنی ئافرەتان لەناو حزب لەم ناوچەیە بە عەیبە دەزانن.
*تۆ هاوسەری كەسێكی كە لەناو حزب كار دەكات، ئەی بۆچی بەرپرسانی دیكە خوشك و كچ و هاوسەرەكانیان نایەننە ناو ئۆرگانەكانی حزبی، هەتا بەشداریشیان لەناو كاروچالاكییەكان پێناكەن، بۆچی؟
- خۆی كۆمەڵگە بەوە پێشدەكەوێ كە هەموومان بەبێ جیاوازی كاری خۆمان بكەین، رێز لە یەكتری و بیروبۆچوونەكانمان بگرین، بەلای ئێمەشەوە ئەوە جێگای ئەسەفە كە هەندێك لە بەرپرسان خۆیان بەدوور دەگرن لە بەشداری خانەوادەكانیان لەكاری حزبی، ئێمە هیوادارین ئەوانیش ئەو رێچكەیە بشكێنن، بۆ ئەوەی خەڵكانی تر و ئەندام و كادیرانی دیكەیش چاو لەوان بكەن و بەشداری ئافرەتان لەناو كاری حزبیدا زیاتر بەفراوانی بەخۆیەوە ببینێت، هۆكارەكەی تەنها بۆ تێڕوانینی خۆیان دەگەڕێنمەوە.
* ئەگەر بەشداری رێژەی ئافرەتان لەناو كاری حزبیدا زیاتر بێت، چ كاریگەرییەكی دەبێت؟
- بێگومان كاریگەری باشی دەبێت، چونكە ئافرەتان لەناو هەموو بوارەكانی ئیداری و رێكخراوەیی و هەتا سەركردایەتیش لە هەرێمی كوردستان ئافرەتی بوێر و چالاكمان هەیە و كاریگەری لەسەر تەواوی سێكتەركاندا دروستكردووە، ئێستا ئافرەتان شانبەشانی پیاوان كاری خۆیان جێبەجێ دەكەن و رەنگە لەزۆر كاتیشدا ئافرەتان كاریگەریان زیاتر بێت لە پیاوان.
*بۆچی تا ئێستا نەتانتوانیوە كاندیدی ئافرەتتان هەبێت بۆ سكرتایەت، یان كاندیدی ئافرەت پێبگەیەنن بۆ دامەزراوەی دیكە، ئایا رێگریتان لێ كراوە، یان ئافرەتان خۆیان هۆكار بوونە؟
- ئەگەر وەكخۆی بڵێین رێگری، وەك رێگریكردن لە ئافرەتان نەبووە، بەڵام رەنگە هەندێك مەرجی تایبەت هۆكار بووبن بۆ ئەوەی ئافرەتانی ئەم سنوورە نەتوانن خۆیان بپاڵێون بۆ پلەی بەرزتر لە كۆنگرە بۆ بەرپرسیارییەتی لە سكرتاریەت، بەڵام ئافرەتانیشمان هەن لەناو سنووری خۆمان ئەرك و بەرپرسیارییەتی گرنگیان پێ سپێردراوە و سەركەوتووش بوونە لە كاری خۆیان، سەرەڕای ئەوەش ئێمە هەمیشە كار لەسەر ئەوە دەكەین كە پێویستە ئافرەتانی ئێمەش ئەو هەنگاوە ببڕن و هیوای ئەوەیان هەبێت لە داهاتوو بۆ هەر پۆستێك خۆیان كاندید بكەن، بەڵام دەبێت ئافرەتانیش لەلایەن خۆیانەوە گرنگی بەخۆیان بدەن و لەهەموو روێكەوە خۆیان ئامادە بكەن.
* ئافرەتانی ئەم سنوورە لەپاڵ كاری حزبی و پێگەیاندنیان مافی كەسیان پێدراوە؟ واتە رەچاوی باری دارایی ئەو ئافرەتانە كراوە كە كاری رێكخراوەیی حزبی دەكەن؟
- حزب هەموو ئەرك و مافێكی بۆ ئەو كەسانە دیاریكردووە كە كاریان لەگەڵ دەكات بەتایبەتی ئافرەتان، بەڵام پێویستیشە حزب دەستی ئەو ئافرەتانە بگرێت كە كاری دووەمیان نییە، واتا دانەمەزراون و داهاتی دیكەیان نییە، پێویستە رەچاوی باری دارایی ئەو كادیرانە بكرێت، بەتایبەتی بۆ ناوچە دوورەدەستەكان كە بەتایبەتی ئێمە بەجیاوازی زۆرێك لە ئەنجوومەنەكان داهاتی دیكەمان نییە.
* لە كارەكانتان كێ هاوكارتانە و بەپێچەوانەشەوە كێ رێگریتانە لە كارەكانتان؟
- لێرەوە زۆر سوپاسی سكرتاریەتی یەكێتی ئافرەتان دەكەم كە هەمیشە لەرووی ماددی و مەعنەوی هاوكار و پاڵپشتمانن، وە لە سنوورەكەشمان لقی 26ـی گوڵان و لێژنە ناوچەكانی سەر بە لقی 26ـی گوڵان لەهەموو روێكەوە هاوكارمانن، ئەو هەماهەنگی و پاڵپشتییە ئێمەی بەجموجۆڵتر كردووە بۆ ئەوەی خزمەتی زیاتری ئافرەتانی سنوورمان بكەین، بۆ رێگریش دەتوانم بڵێم هەندێك كولتووری كۆنی كۆمەڵگە زۆرجار دەبێتە رێگر بۆ ئەوەی ئافرەتان بەشداری نەكەن لە چاڵاكییەكان، ئێستاش لە هەندێك شوێن ئافرەتان بە ترسەوە وێنە دەگرن لە چاڵاكییەكانمان، ئەمەش بۆ ئەو كولتوورە سەقەتەی پێشتر دەگەڕێتەوە و ئێمە هەوڵ دەدەین ئەو ترسەی ئافرەتان بڕەوێتەوە.
* پێویستە چی بكرێت بۆ ئەوەی ئافرەتان رۆڵی باشتر و ئەكتیڤتر بگێڕن لە كاری رێكخراوەیی حزبیدا؟
- پێویستە ئافرەتان چیتر لەبەرانبەر قسە و قسەڵۆك و هەندێك كولتووری كۆنی عەشایەری بەهرەكانیان نەشارنەوە و نەكوژن، بەڵكو پێویستە خۆیان دەرخەن و تواناكانیان وەگەڕ بخەن، چونكە نەوەیەكی پێشكەوتوو هەیە چاوەڕێی ئەوانن بۆ ئەوەی سەركردایەتییان بكەن.

”هەندێك كولتووری كۆنی كۆمەڵگە زۆرجار دەبێتە رێگر بۆ ئەوەی ئافرەتان بەشداری نەكەن لە چاڵاكییەكان“

زۆرترین بینراو