خێزانی كوردی لە ماوەی قەدەغەی هاتوچۆدا بۆیان سەلما، كە پێكەوە بوونیان زۆر گرنگ و بەسودە

خێزانی كوردی لە ماوەی قەدەغەی هاتوچۆدا بۆیان سەلما، كە پێكەوە بوونیان زۆر گرنگ و بەسودە

دیمانە: رەمەزان هەڕنی.
لەگەڵ بڵاو بوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا لە جیهان و كوردستان، حكوومەتی هەرێمی كوردستان بریاری قەدەغەی هاتوچۆ راگەیاند، هەموو هاووڵاتیان لەماڵەوە دەمانەوە، جگە لە كارمەندانی كەرتی تەندروستی و هێزەكانی ناوخۆ، بەو هۆیەشەوە رۆژانە گوێبیستی جۆرەها هەواڵ دەبوون لەسەر كەرەنتین و مانەوەی هەموو ئەندامانی خێزان بەیەكەوە،ئەمەش بووە هۆی ئەوەی لەیەك نیزیك بوونێك لە نێوان خێزانەكان دروستببێت، بەهۆی كەرەنتین و ڤایرۆسی كۆرۆنا.
مەولان بەكر، توێژەری كۆمەڵایەتییە لە دیمانەیەكی زاری كرمانجیدا، لەمبارەیەوە گووتی" ڤایرۆسی كۆرۆنا بەخێرایی بە جیهاندا بڵاو بویەوە و كوردستانیش بێبەش نەبوو لەو پەتا كۆشندەیە، كۆرۆنا یەكەمین ڤایرۆسە كەلەیەك كاتدا تەواوی جیهان و كوردستانی گرتەوە، تەنیا كۆرۆنا بوو كە توانی هەموو خێزانەكان لەیەك كۆبكاتەوە، پێشتر بەهۆی ئەوەی چەندین ڤایرۆسی تر بڵاوبووینەوە بەڵام ئەوان تایبەت بوون بە ناوچەیەك یان چەندكەسێك، بەڵام ڤایرۆسی كۆڤید 19 كە بە ڤایرۆسی كۆرۆنا ناسراوە لە جیهان و كوردستان گشتی بوو، كۆرۆنا دۆخێكی بۆ كۆمەڵگەی مرۆڤایەتی دروست كردووە، كە لە هەندێ لایەنەوە لە بەرژەوەندی خێزاندا بوون، زیاتر فێری ئەوەی كردین دەستی پێوە بگرین، لە یەك كاتدا توانی كنترۆڵی منداڵەكان و تەواوی خێزان بكات لە هەمووی گرنكتر خێزان، فێری ئەوەبوون ئابووریانە بژین و دەست بە سەروەت و سامانی خۆی دابگرن، ئەم سێ‌ خاڵە ئەگەر لەگەڵ ساڵی پار، بەراورد بكەین بە هیچ شێوەیەك بەدی نەدەكران و دوور بوون لە خێزانەكان بەگشتی، ئێستا مانگی رەمەزانە و ساڵانی رابردوو هاووڵاتیان بەكۆمەڵ روویان لە بازارەكان دەكرد، لە جیاتی ئەوەی كاتەكانیان بەیەكەوە بەسەر ببە، لایەنی ماددی ئێستا لە كوردستان باش نیە و خراپە كە تووشی قەیران بوونەوە، خێزان فێری دروست بەكارهێنانی ئابووری بووە بەهۆی كۆرۆناوە، بەڵام كۆرۆنا زیانی زۆریشی هەبوو بۆ خێزان بەهۆی ئەوەی كە پابەند نەدەبوون بە رێنمایەكانی وەزارەتی تەندروستی لەروی خۆپارێزیەوە كە دەبوویە مەترسی لەسەر خێزان بەگشتی، ئەگەر هەموو ئەندامانی خێزان لە ماڵەوە بمایانەوە، ئەوە مەترسی كەمتر دەبوویەوە لەسەر كۆی گشتی خێزان، چونە دەرەوەی خێزانەكان لە كاتی كەرەنتینە زیانی زیاتر بوو لە قازانجی، پێویستە سود لە كۆرۆنا ببینین و فێری ئەوە بین چۆن خۆمان دەپارێزین لە هەر جۆرە نەخۆشیەك، و ڤایرۆسێك بەتایبەت وەك خێزان".
ئەم توێژەرە گوتیشی" خێزان دەورێكی زۆر گرنگ دەبینێت لەسەر كۆنترۆڵكردنی ئەندامانی خۆی، لەگەڵ هاتنی ڤایرۆسی كۆرۆنا خێزان زۆر جیاوازی بەسەر داهات و زانست سەلماندویەتی خێزان بە قوناغێكی تاك و بەكۆمەڵ تێدە پەڕێت، ئەو پەروەردەكردنەی كە لەخێزاندا بوونی هەیە لە هیچ دامو دەزگایەكدا بوونی نیە، لە خودی پەروەردە و فێركردنیشدا نیە لە زانكۆكانیشدا نیە، پەروەردەی خێزان رەنگدانەوەی لەسەر قوتابخانە و زانكۆكاندا بوونی هەیە، پەروەردەی خێزان پەروەدەیەكی عەشایریە و زانستی نیە پەروەردە و زانكۆكان سیستەمێكی زانستیە، رێژەی 80% بە هۆی كۆرۆنا خێزان پابەند بوونی خۆیان سەلماند لەماڵەوە ژیانكردنی بەردەوام لەگەڵ یەك بەبەردەوامی و كنترۆڵ بكات نموونەش ئەوەیە لەم ماوەی كە كۆرۆنا بەرۆكی ئێمەی گرتووە رێژەی كوشتن و تەڵاق و تاوان زۆر كەمیكردووە ئەمە ئامارێكی دڵخۆشكەرە و ئاماژەیە بەوەی كە پێویستە لە داهاتوودا خێزان پەیوەندییەكانی خۆی لەگەڵ ئەندامانی خۆی دا بە پتەوی رابگرێت بەهێزتر بكات، لە هەمانكاتدا پەیوەندی دراوسێیەكانیش لەسەر بنەمای خێزان باشتر بكرێت".

زۆرترین بینراو