رۆژگار ئیبرهیم: كچان و كوڕانی ئێمە نا بەرپرسانە هەڵسوكەوت دەكەن

رۆژگار ئیبرهیم: كچان و كوڕانی ئێمە نا بەرپرسانە هەڵسوكەوت دەكەن

دیمانە/ محەمەد ئامۆكەیی- سلێمانی: پارێزەر رۆژگار ئیبراهیم مەعروف، لە دایكبوی شاری سلێمانیە ماوەی 5 ساڵە كاری پارێزەرایەتی دەكات و پارێزەرە لە هەردوو پڕۆژەی ژن ژیانە مەیكوژن و رێكخراوی منداڵ پارێزی كوردستان، رۆژگار ئیبراهیم، لەو دیدارە تایبەتەی زاری كرمانجی، تیشك دەخاتە سەر لێكترازانی خێزانی و بەرزبونەوەی رێژەی تەڵاق و چەند پرسێكی تر، دەستپێكی قسەكانی ئەو پارێزەرە لەسەر ئەو توندوو تیژانەی رۆژانە بەرامبەر مێینە دەكرێت گووتی" ئافرەتان لە هەرێمی كوردستان لەژێر قەیرانی توندوتیژی و كوشتندان بێگومان ئافرەتانیش زۆرترین پشكیان بەردەكەوێت لەم بارەیەوە جا توندوتیژی خێزانی بێ یان سێكسی یان دەروونی هۆكاری ئەم توندوتێژیەش بێگومان زاڵ بوونی دابو نەریتی كۆمەڵگەی كوردیە كە لەبری ئەوەی ئەم عادات و تقالیدە بەهۆی پێشكەوتنی كۆمەڵگاوە كاڵ ببنەوە بەڵام بەپێچەوانەوە زۆر زاڵتر بووە."
دەشڵێت" زۆر هۆكار هەیە بۆئەوەی توندووتیژی بەرامبەر بەتاكی كۆمەڵگە بكرێ بەتایبەت ئافرەتان، بەڕای من سەرەكیترین هۆكار خراپ بەكارهێنانی ئامێرە ئەلكترۆنیەكان و تۆڕەكۆمەڵایەتییەكان بەتایبەت فیسبوك چونكە ئەم تۆڕەكۆمەڵایەتیانە زۆر بەخێرایی تاكەكان لەیەكتر نزیك ئەكاتەوە زۆرجار كێشەی لێدەكەوێتەوە بەهۆی خراپ بەكارهێنانی و نەبوونی هۆشیاری تاك بەرامبەر بەم تەكنەلۆژیایە، هۆكاری كۆمەڵایەتی یەكێكیترە لە هۆكارەكانی توندووتیژی كە زۆرجار تاكەكان بەهۆی كێشە كۆمەڵایەتیەكانەوە بەرەو هەڵدێر دەڕۆن بەڕاستی لەئێستادا كێشە كۆمەڵایەتیەكان ئەوەندە زۆرن و تیایدا قوربانی یەكەم ئافرەتانن ئەمەش هۆكارە بۆداڕمانی كۆمەڵگە."
رۆژگار ئەوەشی گووت" وەك پارێزەرێك لەناو كێشەكانداین ئەتوانم بڵێم لە%٦٠ ئافرەتان خۆیان هۆكارن لەوتوندووتیژیەی بەرامبەریان دەكرێت، بۆ نموونە هاوسەرگیری پێش وەخت بێگومانم لەوەی كچانمان زانیاری و تەجروبەی تەواویان نیە لەسەر پرۆسەی هاوسەرگیری زۆربەیجار بەجیابونەوە كۆتای یەت هەروەها نەبونی ڕۆشنبیری لەلای كچانمان سەبارەت بە ئەرك و مافەكانیان هەروەها نەخوێنەواری، ئەمانە وادەكەن ئافرەتان زۆرترین توندوتیژیان بەرامبەر بكرێت، پێویستە لەسەر ژنان و كچان هۆشیاری یاساییان هەبێ بۆ ئەوەی ئەگەر هەرتوندوتیژیەكیان بەرامبەركرا ڕێكاری یاسای بگرنەبەر بۆداواكردنی مافەكانیان."
ئەو پارێزەر نەشای شاردەوە كە یاسا وەك پێویست نیە لە باشوری كوردستان زیاتر دەشڵێت" دڵخۆش نیم بەرامبەر بە یاسا لەبەر ئەوەی یاسا وەك خۆی لەدادگاكان جێبەجێ ناكرێت، چونكە كاتێك ژنێك ڕوبەڕوی توندووتیژی دەبێتەوە یاسا وەك پێویست جێبەجێ ناكرێ بەسەر كەسی تاوانبار، سیستمی دادگا زۆر خاوە تا ئافرەتێك مافی بۆ وەردەگیرێتەوە توشی چەن كێشەیەكی تر دەبێتەوە، ئەمەش وادەكا تاك متمانەی نەمێنێ بەرامبەر بەیاسا بۆیە لەڕێگەی سوڵحی عەشایەری كێشەكان چارەسەر دەكات."
پێشی وایە" هەرێمی كوردستان لەڕووی تەكنەلۆژیا كرانەوەو بەرەوپێشچونی بەخۆوەبینیوە بەڵام مخابن كچان و كوڕانی ئێمە زۆر ناهۆشیارانەو نا بەرپرسانە مامەڵە لەگەڵ وەسیلەكانی پێشكەوتندا دەكەن و زۆرجار ئەم ناهۆشیاریە درێژەی كێشاوە بەرەو دروستبوونی كێشەی كۆمەڵایەتی لەكۆتاییدا قوربانیەكەش تیایدا ئافرەتانن."
رۆژگار ئیبراهیم، ئاماژەی بۆ ئەوەشكرد" ڕێگا چارەسەر هەیە بۆ نەهێشتن یان هەرنەبێ كەمكردنەوەی دیاردەی توندوتیژی وەك بونی دادگایەكی تایبەت كە دادگای توندووتیژی خێزانیە زۆرترین سكاڵاكان لەو دادگایەدا دەكرێت و تاڕادەیەك ئەم دادگایە ئەتوانین بڵێین ڕێگایەكە بۆ چارەسەركردنی كێشەكان، هەروەها كچان و ژنان و گەنجەكانمان خۆیان هۆشیار بكەنەوە بەرامبەر بە ئەرك و مافی یەكتر و بەرامبەر بەیاسا هەروەها چالاككردنی ڕۆڵی ڕێكخراوەكانی ژنان بۆ یارمەتی دان و بە ئاگابوون لە كێشەی ژنان هەروەها حكومەت هەوڵی سنورداركردنی بەكارهێنانی ئەوسیمە بێناسنامانە بدات كە لە ئێستادا لە بازاڕەكان ئەفرۆشرێن و چەندەها كاری نەشیاوی پێ ئەنجام دەدرێت."
دەربارەی جیابونەوەی هاوسەران و كەمبونەوەی پرۆسەی هاوسەرگیری، ئەوەی خستەڕوو" وەك هەموومان دەیبینین و دەیبیستین كە پڕۆسەی هاوسەرگیری زۆربوە بەڵام بەرامبەر بەمە جیابونەوەش زۆربوە ئەمە هۆكارەكەی ئەگەڕێنمەوە بۆ خێزانەكان لەبەر ئەوەی نا بەرپرسن بەرامبەر بەڕۆڵەكانیان پێویستە خێزان زانیاری پرۆسەی هاوسەرگیری بدات بە كچ و كوڕانمان تا تێبگەن كە پرۆسەیەكی سادەو ئاسان نیە پێویستە لەسەر پەرلەمانی كوردستان یاسایەك دەربكات كە پرۆسەی هاوسەرگیری پێش وەخت وەك تاوان وێنا بكات تاكو كچان و كوڕانمان نەتوانن لەتەمەنێكی بچوكدا بچنە پرۆسەكەوە بەبێ ئەوەی هیچ ڕۆشنبیریەكیان هەبێ لەسەر پرۆسەكە، چونكە زۆربوونی جیابونەوەی خێزانەكان هۆكارە بۆداڕمان و دواكەوتنی كۆمەڵگەو نەمانی خێزان لەكۆمەڵگەدا."
لە دوا قسەكانیشیدا پارێزەر رۆژگار، باسی لە بەرزبونەوەی تەڵاق كردوو ئەو بەرزبونەوەیەیی بە مەترسی نابوردوو گووتیشی" ڕێژەی تەڵاق بەرامبەر بەڕێژەی هاوسەرگیری دوو ئەوەندە زیادیكردوە و بەرزترین ڕێژەی جیابونەوەش لە ساڵی ٢٠١٨ و ٦ مانگی ئەمساڵ لە پارێزگای سلێمانی تۆماركراوە، ئەمەش جێگەی پرسیارەو تێڕامانە زۆرترین تەمەنەكان كە داوای جیابونەوەی تیاكراوە خوار ١٨ ساڵین هەرچەندە هەموو تەمەنەكانی تیایە، بەڵام زۆرترین ڕێژە خوار ١٨ ساڵن و داوایان تۆماركردوە بەمەبەستی جیابونەوە ئەمەش بەداخەوە دەرئەنجامی هاوسەرگیری پێش وەختە، بۆیە وەك ژنێك وەك دایكێك هەروەها وەك پارێزەرێك داواكارم لەحكومەتی هەرێمی كوردستان خەمسارد نەبێ لەئاست كەیسەكانی ژنان، دادگاكان كاراتر بكرێنەوە هەروەها تاوانبارانی كەیسەكانی توندووتێژی ژنان و كوشتنی ژنان سزای عادیلانەیان بۆدابنرێ و داڵدە نەدرێن لەلایەن كەسوكاریانەوە داواكارم لەژنان و كچان و تاكی كۆمەڵگە هۆشیاربن بەرامبەر ئەرك و ماف و یاسا.

 

زۆرترین بینراو