كاریگەری كۆرۆنا لە سەر ئابووری هاووڵاتییان

كاریگەری كۆرۆنا لە سەر ئابووری هاووڵاتییان

راپۆرت-مریەم ئەحمەد
ڤایرۆسی كۆڕۆنا هەر تەنها مەترسی لە سەر ژیانی خەڵك دروست نەكردووە، بەڵكو كاریگەرییەكی زۆریشی كردۆتە سەر كەمبوونەوەی ئابووری لە بازاڕەكاندا، بە شێوەیەك فرۆشیاران باس لە كەمبوونەوەی كڕیار و فڕۆشتنی كەل و پەلەكانیان دەكەن.
عامڕ شوانی هاووڵاتییەكی دانیشتووی سۆران و پیشەی كرێكارییە ئەو خێزاندارە و بە هۆی ئەوم دۆخەی كۆرۆنا بەسەر كەرتی كاركردن هێناویەتی تووشی بێ كاری بووە و كاریگەری زۆری لەسەر ژیانی داناوە، ئەو دەڵێت " ڤایرۆسی كۆرۆنا كاریگەرییەكی زۆری هەبووە لە سەر ژیانم و منداڵەكانم، ماوەیەك نەچۆم بوو كار لەبەر كەرەنتینە و قەدەغەی هاتووچۆ دوو مانگ بێ كار مامەوە، هیچ مووچەیەكم نیە، ئەگەر كرێكاری نەبێت ژیانم بەڕێوە ناچێت".
ئەو نموونەی رۆژێكی ناخۆشی ژیانی بۆ باس كردم و گووتی " ڕۆژێك كوڕەكەم داوای لێكردم جامێك ماست بكڕم، بەڵام پارەی ماستمان نەبوو بكڕین، زۆر ناخۆشبوو، دواتر برادەرانم پێیان زانی یارمەتیان دام و خەڵك پارەیان بە قەرز پێ دام، ژیانم زۆر ناخۆشە گەڕ ڕۆژێك نەچمە كار ئێوارە بێ خواردن ئەبین".

كەبیر گەردی، پیشەی دووكاندارە ئەو خێزاندارە و بە هۆی ئەوم دۆخەی كۆرۆناوە دەلێت " كۆرۆنا كاریگەرییەیكی ئێجگار زۆری هەبوو بەسەر باری ئابووری و ژیانی دوكاندار و تەواوی هاوڵاتیانیشەوە، ئەگەر پێشتر ڕۆژانە هێندەی ٣٠ هەزار دینارئەشیامان بفرۆشتایە، بەڵام لەسەردەمی كۆرۆنا وای كرد كە ڕۆژانە دابەزێت بوو ١٠هەزار دینار، هەروەها زۆربەی كاتەكان ئەشیای نێو دوكانەكانمان وەك و سەوزە و میووە تێك دەچوون و سوودی فرۆشتنیان نەدەما، جاری وا هەبووە پارەیییەكی زۆرمان زەرەر دەكرد هێندەی ئەشیا فڕێ بدەین، چونكە كۆرۆنا وایكرد قەدەغەی هاتووچۆ لە سەرتاسەری جیهاندا ڕووبدات، بۆیە ژیانی تەواوی دوكاندارەكان لە دۆخێكی مەترسیدار دابوو، كۆرۆنا وای كرد باری ئابووری هاووڵاتی لاواز بێت و دابڕۆخێت".

محەمەد وەهاب، كاسبكارێكی سۆران رۆژانە بە عارەبانەكەی دەسورێتەوە بۆ ئەوەی برە پارەیەكی دەست بكەوێت و خەرجی ماڵ منداڵەكەی پێبكات ئاماژەی بەوەدا " ئێمە عەرەبانچیێكین هاتووین بوو كاسبی و ڕۆژانە ١٠ هەزار بوو ماڵەوە ببەینەوە، بەڵام بازاڕ زۆر هێواش بووە و جمۆجۆلی پێشتری نەماوە، ئەمەش بەهۆی كۆرۆنا و قەدەغەی هاتووچۆ و نەبوونی مووچە وایكردووە دۆخی ژیانی عەرەبانچیەكان بكەوێتە مەترسی، ئەوەشی گووت: "من خۆم تۆشی ڤایرۆسی كۆرۆنا بووم بوو ماوەی ١٥ ڕۆژ نەمتوانی بچمە دەرەوە بوو كاركردن لەهەمان كات دا ژیانی ئێمە زۆر ناخۆشبوو لە لایەك كۆرۆنا و لایەك نەبوونی مووچە".
ئەوەشی گووت " بازاڕ چۆڵە كەس شت ناكڕێ و زۆر سست بووە ئەوەشی لە بازاڕە كاسبكارە یانیش بوو كارێكی زۆر گرنگ هاتووە ئەمەش بەهۆی نەخۆشی كۆرۆناوەیە كە وایكردووە ژیانی خەڵك و كاسبكاری وەك ئێمە بكەوێتە ناخۆشیەوە و هیوامان وایە ژیانی خەلك وەك پێشتر لێبێتەوە و داوا لە حكومەتیش دەكەین ڕێگا چارەیەێك بوو ئەم دۆخە بدۆزێتەوە تا هاووڵاتی ژیانیان ئاسایی بێتەوە و دۆخەكە باشتر ببێت.

سۆران حەسەن، پیشەی شوفێری تەكسییە و سەبارەت بە كاریگەری ڤایروسی كوڕۆنا لەسەر ئابووری و بژێوی ژیانی شوفێری تەكسییەكان دەڵێت " پێش هاتنی ڤایرۆسی كۆرۆنا بژێوی خاوەن تەكسیەكان تا ڕادەیەك باش بوو دەمان توانی بژێوی ژیانمان لەسەر ئەم تەكسیە دابین بكەین و هوكارەكەش دەگەڕێتەوە بو هاتنی گەشتیار لە سەرجەم ولإتان و تایبەت گەشتیارانی خواروی عێڕاق، دوای ئەوەی ڤایروسی كوڕۆنا توانی لە هەموو جیهان بلاوبێتەوەو سەرجەم كارو چالإكییەكانی هەموو ولإتان بو ماوەیەك لەكاربخات كوردستانیش بە دەر نەبوو لەم ولإتانە، لە سەردەمی كوڕۆنا دا بەهوی نەبوونی هاتووچۆ لە نێوان پارێزگاكان دا و كەرەنتینە لە شارەكان تەكسیەكان بێ بەش بوون لە دابینكردنی بژێوی ژیانیان".
هاوڕێ سەردار، وەك ئابووریناسێك لە بارەی كاریگەرییەكانی ڤایرۆسی كۆرۆنا لەسەر جموجۆڵی بازار ئەوە دەخاتەروو " كۆرۆنا كاریگەری هەبووە لەسەر جموجۆڵی بازار بەهۆی قەدەغەی هاتووچۆ وە بەمەش زیانی هەبووە بۆ بازرگانان بەهۆی ساغ نەبوونەوەی كەل و پەلەكانیان، هەروەها بەهۆی كۆرۆنا دەروازە سنوورییەكان داخران و ئەوەش دووبارە كاریگەری هەبووە لەسەر ئابووری چونكە هاتووچۆی گەشتیاران ڕاگیرا بوون بۆ خۆپارێزی لە ڤایرۆسی كۆرۆنا، دەشلێت بۆ ئەوەی دۆخەكە ئاسایی بێتەوە ئەبێ دەروازە سنوریەكان بكرێنەوە و ڕێگە بە گەشتیار بدرێت سەردانی شوێنە گەشتیارەكانی هەرێم بكەن تا ئابووری هەرێم بەرزببێتەوە، هەروەها كردنەوەی دەروازە سنووریەكان و هاتنی گەشتیار جمۆجۆلی بازاڕی دروست دەكات و بازرگانەكانیش ئەتوانن بە ئاسانی كاری خۆیان بكەن، هەم حكومەت ئابووری بەرز دەبێتەوە و هەم كاسبكاران و دوكانداران بازاڕیان بەرزدەبێتەوە و ژیانی هاووولإتییانیش ئاسایی دەبێتەوە.

 

 

 

 

بیروڕا

زۆرترین بینراو