هاووڵاتیان داوای جێگیركردنی نرخی خواردەمەنی ‌و كاڵاكان دەكەن

هاووڵاتیان داوای جێگیركردنی نرخی خواردەمەنی ‌و كاڵاكان دەكەن

ئەگەرچی كاری بازرگانی كڕین‌وفرۆشتن بازارێكی ئازادەو تەنها كەرستە قەدەغەكان‌و ماوە بەسەرچووەكان نابێت بازرگانیان پێ بكرێت، لەگەڵ ئەم ئازادەیەش پێویستە هاوتایی و یەك جۆر نرخ لەسەر شتەكان هەبێت، بەڵام ئەوەی ئێستا لە بازارەكانی كوردستان ئەگوزەرێت، ناجێگیری نرخ بە زەقی دیارەو لەدووكانێك بۆ دووناكێكی تر جیاوازی هەیە، ئەمەش لەكاتێك دایە یەك جۆری كاڵا بەچەند جۆرە نرخێك لەدووكانەكان ئەفرۆشرێتەوە، هاووڵاتیانیش لە رێگای زاری كرمانجی داوا لە یەكەی ئیداری شاری سۆران دەكەن هەوڵبدەن نرخ لەسەر پێداویستیەكان دابنێن و نرخەكان هاوتایی یەك بكرێن.
راپۆرت-محەمەد باڵەك-سۆران
دووكاندارەكان هەركەسەو بەویستی خۆی شتەكان ئەفرۆشێت و بیر لەوەناكاتەوە كەخەڵكی پارەیەی هەیە یاخودنا، ئەمە دەستپێكی قسەكانی دایكی ئاڤانە، ئە كەلەناو بازاری سۆران خەریكی كڕینی خواردەمەن بوو بۆ زاری كرمانجی زیاتر گووتی" زۆر جار ناچارین بۆكڕینی گونیە برنجێك چەند دووكانێك بگەڕێت، بەهۆی ناجێگیری نرخەكەی، هەردووكانەو نرخێكی لەسەر كاڵاكان داناوە بە ئازادایش ئەم كارە دەكەن، چونكە هیچ چاودێرێكی بازرگانییان لەسەر نییە، زۆر جار كاتێك پێداویستیێك ئەكڕیت، سەیر ئەكەیت چەند دووكانێك لە خوارووی ئەوان هەزار تاكو هەزارو پێنج سەد دینار جیاوازی هەیە، بۆیە داواكارین لێژنەیەك دروست بكرێت و نرخی ئەوكاڵایانەی وەك یەكن هاووتا بكرێن و رێگری بكەن لەوەی كەسێك لە ئەوەی تر گرانتر بفرۆشێت".
ئارام ئەنوەر هاووڵاتیێكی شاری سۆرانەو لەم بارەیەوە بۆزاری كرمانجی گووتی" بەشێكی زۆری دووكاندارەكان بێ‌ ویژدانن، هەمیشە خەریكی كۆكردنەوەی ماڵ و دارین لەسەر حسابی خەڵكی، تا شتێكت پێ ئەفرۆشن دەیان سوێندی درۆت بۆ ئەخۆن، كاتێكیش شتەكان ئەكڕیت، دواتر لەهەمان ئەو شتە ئەپرسیت ئەبینیت نرخەكەی یان هەرزانترە یان گرانترە، هەڵبەتە تاوانی ئەم بێسەرو بەرییەی لەنرخەكانیش هەیە، لە ئەستۆی لێژنەكان‌و یەكەی ئیداری سۆرانە، چونكە ئەوان تاكو ئێستا وەك پێویست نەیانتوانیوە نرخەكان وەك یەك لێبكەن و داواكاریشن بڕیارێك دەربكەن و نرخ لەسەر سەرجەم كەل‌وپەل‌و خواردەمەنیەكانی رۆژانە دابنێنن".
هاوار موحسین دانیشتوێكی تری شاری سۆرانەو بەنیگەرانیەو بۆزاری كرمانجی گووتی" لەسەردەمی رژێمی بەعس دا كەس بۆی نەبوو شتێك بفرۆشێت كەمتر یان زیاتر لەو نرخەكەی بۆی دیاری كرابوو، راستەو خۆ پۆلیسێك ئەهات و ئەو فرۆشیارەیان دەستگیر ئەكرد و دووكانەكەیان پێ دائەخست و هەم بەند ئەكراو هەمیش سزایان ئەدا، بەڵام ئێستا دووكاندارەكان بونەتە مشەخۆرو لەسەر حسابی گیرفانی خەڵك خۆیان دەوڵەمەند ئەكەنو هەركەسەو بۆخۆی بازرگانێكە، نرخی یەك شت لەگەڵ دووكانەكەی تر وەك یەك نییەو تەنانەت لە فرۆشتنی كیسێكی خوێش جیاوازی هەیە، بۆیە پێویستە هەوڵ بدرێت ئەم دیاردەیە نەمێنێت و وەك ساڵانی پێشوو بڕیار بدرێت لەسەر دانانی نرخ لە سەر كاڵاكان و یەكسانكردنی نرخی سەرجەم پێداویستیەكان".
سلێمان عوسمان كاسبكارێكی شاری سۆرانەو بۆ زاری كرمانجی گووتی" بەرپرسانی ئەم شارە تا كو ئێستا نەیانتوانیوە جلەوەی بازار بگرنە دەست‌و رۆژانە ئەم خەڵكە بەدەست ناجێگیری نرخی كاڵاو خواردەمەنیەكان دەناڵێنی لەهیچ دووكانێك نرخی یەك شت بەهەمان نرخی ئەوەتر نییە، سلێمان باسی ساڵانی هەشتا ئەكات كاتێك خۆی فرۆشیار بووەو دەڵێت" رۆژێكیان پیكابێك شوتیم كڕی و هێنامە ناو ئەم بازارە، تازە بەیانی بوو دووكانەكان نەكرابونەوە كەسێك هات‌و پرسیاری نرخی شوتی لێكردم منیش گوتم كیلۆی بە روبعێك كەم پێنج فلسە، ئەوە بوو رۆشت‌و نەیكڕی بەڵام پاش نیو كاتژمێر چەند پۆلیسێك هاتن و دەستگیریان كردم دەستیان بەسەر سەرجەم شوتیەكان گرت، دواتر منیان بردە لێپرسینەوەو یەكێك لە پۆلیسەكان گووتی تۆ كێیت تا بە ئارەزووی خۆت نرخ دابنێت، كیلۆی شووتی بە روبعێكە تۆ چۆن پێنج فلس هەرزانتر ئەفرۆشیت، ئەوەبوو تەنها لەسەر ئەمە 12 رۆژ زیندانی كرام، مەبەستی منیش ئەوەیە گەر چەند دووكاندارێك ئەم شتەیان لەسەر ساغ بێتەوە بانگ بكرێن بۆ لێپێچینەوە دڵنیام ئەم هەڵبەزو دابەزەی نرخە لەسەر شتەكان نابَیت".
دووكاندارێك كەنەیویست ئاماژە بەناوەكەی بدەین بۆ زاری كرمانجی دەڵێت" راستە نرخی بەشی زۆری كاڵاكان جیاوازی هەیە لەوەی تر ئەمەش بۆ چەند هۆكارێك دەگەرێتەوە كە بریتین لە، بازرگان هەیە ئەو خواردەمەنی و كاڵایانەی بەرێگای هەرزانتر هێناوە و بەهەرزانی دابەشی سەر فرۆشیارانی ئەكات، هەشیانە هەندێك دووكاندار یان كرێی دووكانەكەی لەچاو دووكانێكی تر هەرزانترە یاخود گرانترە ئەم جیاوازیە دروست دەكات هەرچەندە بەرای من ئەوە بیانو نییە بۆ ئەوەی شتەكان بەگرانی بفرۆشن، هۆكارێكی تر كە لەهەموویان زیاتر زەق بۆتەوە ئەمرۆ لەنێو دووكاندارەكان ئەوەیە، كە دووكاندار هەیە بۆ ئەوەی كڕیار نەچیتە دووكانەی تەنیشت خۆی شتەكە بە قازانجێكی زۆر كەم یاخود هەیانە شتێكت بە پارەی خۆی پێ ئەفرۆشێت، بەڵام لە دوو شتی تر تۆڵەی خۆی ئەكاتەوەو قازانجی زیاتر دەخاتە سەری بەبیانووی ئەوەی ئەم شتە نوێیەو جیاوازترە لە ئەوی تریان، ئەم كڕیارەش دەگاتە قەناعەتێك چونكە شتێكی تری بەنرخێك پێ‌ فرۆشتوە لەهەموو بازار هەرزانترە، ئەمە هۆكاری ئەو هەموو جیاوازەیی نرخەیە كە لەسەر كەل و پەل‌و خواردەمەنی ‌و پێداویستیانە هەیە، ئێمەش خوازیارین برایانی پۆلیسی ناو شار بڕیارێك بۆ سەرجەم دووكاندارەكان دەربكات كەس شت لەوەی تر نە هەرزانتر نە گرانتر نەفرۆشێت و هەر فرۆشیارو دووكاندارێك بەهەر بیانویێك سەرپێچی بكات سزا بدرێت".
لای خۆشیەوە رێبوار مەحموود بەرپرسی لێژنەی ئابوری سۆران تایبەت بۆزاری كرمانجی گووتی" لێژنەكەمان بەردەوام لەگەڕان و پشكنینی ناو شارەكانەو توانیومان تا ئەو ئەندازەیەیی لەتوانامان داهەیە نرخی بازار جێگیر بكەین، لەهەمان كاتدا فرۆشیاریشمان سزاداوە لەسەر ئەوەی تەنها 250 دینار شتێكی گرانتر فرۆشتووە، بەرپرسی لێژنەی ئابوری سۆران لەدرێژەی قسەكانیدا گووتی" بەردەوام ئەبین لەگەڕانمان بەسەر دووكاندارەكان و هەردووكاندارێك شتێك كە هاو شێوەی دووكانێكی ترە گران تر بفرۆشێت سزای ئەدەین و ناهێڵێن دووكاندارەكان بەئارەزووی خۆیان شت‌و مەك بفرۆشن، بەڵكو دەبێت پابەندی ئەم نرخە بن كەبۆیان داندراوە".

 

زۆرترین بینراو