هاووڵاتییانی دەڤەری سۆران داوای دابەش كردنی نەوت دەكەن

هاووڵاتییانی دەڤەری سۆران داوای دابەش كردنی نەوت دەكەن

موڕشید برادۆستی – سۆران: بەهۆی دابەش نەكردنی نەوت لە كات و ساتی گونجاودا، بەمەبەستی خۆپاراستن لە سەرما و سۆڵەی زستان و جێگرەوەیەك بۆ بەكارهێنانی نەوت، ماوەی چەند رۆژێكە هاووڵاتییان روویان لە دارستان و چیاكانی دەڤەری سۆران كردوە و داری وشك و تەر دەبڕن .
ئەمە لە كاتێكدایە، بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی دارستان و ژینگەی سۆران بە فەرمی قەدەغەی بڕینی داری تەڕی كردووە و سزای پێویستی بۆ سەرپێچیی كاران دیاری كردووە.
شایەنی باسە، بەپێی پلانێك، ساڵانە حكومەتی هەرێم بە هەماهەنگی لەگەڵ حكومەتی ناوەندی، بۆ هەر خێزانێك یەك بەرمیل نەوتی سپی بە نرخی نیوە بە هاووڵاتییان دەدات، هاووڵاتییان جیا لەوەی نیگەرانن لە گرانی نرخی نەوتی حكومەت، لە هەمان كاتیش بۆ ناوچە شاخاوییەكان داوای پێدانی نەوتی زیاتر دەكەن، ئەمساڵیش، ئەنجومەنی وەزیرانی حكوومەتی هەرێمی كوردستان لە كوبونەوەكانی ئەم دواییەی خۆیدا جەخت لە سەر زوو دابەش كردنی سوتەمەنی دەكاتەوە، بەڵام تا ئێستا هەنگاوەكان نەچونەتە بواری جێبجێكردن ئەمەش مەترسی داربرینی زۆر دەكرێت ئەم ساڵ هەر وەك چون لە ئێستاوە دەست پێكراوە .
مەولود ئەحمەد مامۆستای ئاینی لە سیدەكان بە زاری كرمانجی گووت " لەلایەن دەزگا ئەمنی و پۆلیسی دارستان بە خەلك راگەیاندراوە كە بە هیچ شێوەیەك دار نەبڕن، بەڵام لە بەرامبەردا هیچ جێگرەوەیەك بۆ خەلك نییە، ناوچە سنووری و شاخاویەكان پێویستیی زۆریان بە نەوتە چونكە دوورە دەستن خەلكی گوندەكان دار نەبڕن نەوتیش نەبێت ئەو باران و سەرمایەش دەستی پێكرد و چی بكەن؟.
زیاتر گووتی " زۆربەی خەلكی ناوچە سنووریەكان كەمدەرامەتن و پێویست بوو ئێستا بەرمیلی یەكەمی نەوت دابەش بكرابا، ناكرێت سیدەكان و دەورووبەریی و چۆمان و مێرگەسۆر وەكو هەولێر و شارەكانی تر بەراورد بكرێت، لە هەندێ شوێنی ئەو دەڤەرانە لە زستانان زیاتر لە لە نیو مەتر بەفر دەی گرێتەوە، تەنانەت لە شارەكان بەفر هەر نابینن .
جیهاد سەدیق گەنجێكی دانیشتووی باڵەكایەتییە بە زاری كرمانجی گووت" ساڵانی ڕابردوو بڕینەوەی دار بەگشتی قەدەغە كرا لە هەرێمی كوردستان، بەڵام ئەمساڵ جیاواز لەساڵانی ڕابردوو دیاردەی دار بڕینەوە بۆ بەرگەگرتن لەسەرمای زستان پەرەی سەندووە و بە جۆرێك دارستان و چیاكان خەریكە داریان لێ نامێنێت .زیاتر گووتی" ناوچەیەكی وەك باڵەكایەتی و بەتایبەتیش چەند گوندێكی دیاری كراو كە چەند مانگێكدا بەردەوام بەفری لێ ییە، وێڕای سەرماو باران و با هەر ماڵێك زیاتر لە چوار بەرمیل نەوت دەسووتێنن ، بۆیە داوای دابەش كردنی نەوت دەكەین و پێویستە بۆ نایوچە شاخاویەكانی زیاتر لە بەرمیلێك بدرێت.
هەژار ماهیر ئێدلبی سەرۆكی رێكخراوی وار بۆ پاراستنی ژینگە لە سۆران بە زاری كرمانجی گووت " دار و دەختەكان بە سەرچاوەیەكی گرنگی كەرەستە خاوەكان زۆربەی پیشەسازییە دەستی و فۆلكلۆرییەكان و خانووبەرە دروستكردنی كەلوپەلی ناوماڵ دادەنرێن، بەڵام بەداخەوە زۆر جار ئەم سامانە گرنگە بەر شاڵاوی بڕینەوە و سووتاندنی بەرنامە دەبێت و لە ماوەیەكی كەمدا بە هەزارەها دۆنمی لێ دەفەوتێنرێت، بە هۆی گرانی نرخی نەوت و دابەش نەكردنی سوتەمەنی وەك پێویست لە دەڤەری سۆران و بارزان و باڵەكایەتی و دەڤەری برادۆست لە ئەنجامی زۆربوونی ژمارەی دانیشتوانان، بەهۆی دواكەوتنی نەوتی ماڵان خەڵكێكی زۆری روویان كردۆتە بڕینی دار و درەخت و لەباربردنی سرووشتی كوردستان.
ئێدلبی ئاشكراشی كرد" رێكخراوی وار لە پەیوەندی دایە لە گەڵ لایەنە پەیوەندارەكان و لە رۆژانی ئایندەدا بە رێگای كەمپنی " نا بۆ بڕینی دار و درەخت بەلێ‌ بۆ دابەش كردنی سوتەمەنی " دەست پێ‌ دەكەین بە سەردان كردنی لایەنی پەیوەندار لە حكومەت و پەرڵەمان و پارێزگای هەولێر دواتر گەر ئەنجامەكان سەری نەگرت پەنا بۆ گردبوونەوە و ئاراستەكردنی بانگەواز و راگەیاندن و مامۆستایانی ئایینی فشارەكانمان دەست پێ‌ دەكەین . بە تایبەت كە پێویستە هەر چی زووە حكومەتی هەرێمی كوردستان چ لە رێگای وەزارەتی سامانە سرۆشتییەكان چ لە رێگای كومپانیاكانی نەوتی كەرتی تایبە بیر لە رێگا چارەی خێرا بكاتەوە بۆ دابین كردنی نەوت و بە نرخێكی هەرزان بفرۆشێتەوە بە هاوڵاتیان.
گووتیشی " پێویستە وەزارەتی سامانە سرۆشتییەكان و لایەنە پەیوەندارەكان هەنگاوەكان خێراتر بكەن لە دابینكردنی سوتەمەنی بو هاووڵاتییان بە تایبەت ناوچەكانی سەر سنوور و سەختەكان، كە كەمتر نەبی لە دوو برمیل بە نرخیكی گونجاو
ئەندازیار ئاری كاكە شین سابیر بەڕێوەبەری سووتەمەنی هەولێر بە زاری كرمانجی راگەیاند" خەریكی خۆ ئامادەكردنین بۆ پڕۆسەی دابەش كردنی نەوتی سپی بەسەر هاووڵاتییان لە دەستپێكیشدا بۆ ناوچە شاخاوییەكانە، بۆ ئەم مەبەستە چاوەڕوانی وەرگرتنی رەزامەندی حكومەتی عێراقین . بە گووتەی بەڕێوەبەری سووتەمەنی هەولێر" لە مانگی 11 نەوت دابەش دەكرێت، لە رووی نرخ و بڕەكەش هەر وەك ساڵانی پێشتر دەبێت، ناتوانین دوو بەرمیل بۆ هیچ شوێنێك دابین بكەین .
لای خۆشیەوە، ئەحمەد قادر قائیمقامی قەزای چۆمان بە زاری كرمانجی راگەیاند" باڵەكایەتی و قەزای چۆمان ناوچەیەكی شاخاویەو ساڵانە زیاتری هەموو شوێنەكان بەفر دەی گرێتەوە، بێگومان ئەمەش پێویستی بە نەوت و سووتەمەنی هەیە بۆ خۆپاراستن لە سەرمای سەختی دەڤەركە .قایمقامی چۆمان نای شارێتەوە " لە هەموو شوێنەكان دیاردەی دار برین هەیە تەنها لە باڵەكایەتیی نییە، دەشڵێ " هەوڵ هەیە لە ماوەیەكی نزیكدا نەوت دابەش بكرێت بەسەر هاووڵاتییان .

 

زۆرترین بینراو