چەمكی دەوڵەت و چێشتخانەی سیاسیی كورد

سالار حیسامی

شرۆڤە، شیكاری، توێژینەوە، لێكۆڵینەوە و بەراوردكاری، گەلێ بواران دەگرێتەوە، نەك هەر بواری ئابووری و كۆمەڵایەتی و سیاسیی تایبەت بە كۆمەڵگەی مرۆڤایەتی، بگرە ژیانی تایبەتیی ئاژەڵ و پەلەوەر و هەر بوونەوەرێك و تەنانەت سرووشتیش لە خۆ دەگرێ، هەر كام لەوانەش لە سەر ڕیشەیەك ڕواون و چەندین چڵ و پۆپیان لێ دەبێتەوە.. بەڵام ئەوەی نووسەری ئەم دێڕانە مەبەستیەتی، نەزانی و كەمتەرخەمیی و خۆویستیی هەندێك لە بەرپرسانی سیاسیكار و سیاسەتوان و سیاسەتمەدارە(بە حكوومی و حزبی و بە بەرهەڵستكارانیشەوە)، كە لە لۆژیكی سیاسیی پێناسەی دەوڵەت و میللەت و سەروەریی نەتەوەیی دوورن، هۆكارەكەشی ئەوەیە: یان غافڵن، یان نایزانن، یان كەمتەرخەمن، یان گیرۆدەی خۆویستی و گەندەڵین، تێشیاندا هەن، خاكی نیشتمانەكەیان بۆ پڕكردنی بەركی خۆیان دەفرۆشن!!
جگە لە حوكمڕانانی دیكتاتۆر (بە چەپ و ڕاست، بە ئایینی و سیكۆلارەوە) كە "دەوڵەت" بۆ دەستەبەری خواستی خۆیان و سەركوتی نەیار و جیابیرانیان بەكار دەهێنن و پێناسەی دەوڵەت پشتگوێ دەخەن، ئەوانی دی كە پاشقول لە زانستی سیاسی نادەن، "دەوڵەت" بۆ گەرەنتیكردنی ماف و ئازادیی تاك و سەروەریی نیشتمانی، یان نەتەوەیی بەكار دەهێنن.. لە كوردستاندا لایەنە سیاسییەكان (بە چەپ و ڕاستیەوە) نەك نكۆڵی لەو پێناسەیەی دەوڵەت ناكەن، بگرە لە بەرنامە و پەیڕەوی خۆیاندا "ماف و ئازادیی تاك و سەروەریی نیشتمانی"یان جێگیر كردووە، پێداگریشی لەسەر دەكەن. بەڵام چ وەك حزب و چ وەك سەركردە، بە دەگمەن بەو پێناسەیە پابەندن، هەر ئەوەش وایكردووە، لە بری یەكڕیزی و یەكخستنی ناوماڵی كورد، یەكتر قبووڵنەكردن و تەنانەت یەكدی سڕینەوە تەنگی بە میللەتەكەیان هەڵچنیوە!! بۆچی میللەت? لەبەر ئەوەی پشتیان لە میللەت كردووە، بوونەتە عەبدی دەستكەوتی ماددی و عەوداڵی بەرژەوەندیی بەرتەسكی حزبی و شەخسیی خۆیانن و لە سەر حیسابی خەڵك و تەنانەت لە سەر حیسابی هاوسەنگەرانی خۆیان، سەرقاڵی خۆدەوڵەمندكردن و سامان پێكەوەنانن بۆ منداڵی خۆیان و هەر بە خەیاڵیش بیرێك لە منداڵی شەهیدان و ئاریشەكانیان ناكەنەوە، بەرژەوەندیی گشتییان بەلاوە گرینگ نییە، بۆیە دەبینین هەندێكیان تەنانەت سەر بە ئاخوڕی كوردكوژاندا دەكەن!! ئەمە بەو مانا نییە، كە لە ناو نەتەوەی كورددا حزبی نەتەوەیی، یان سەركردەی خۆنەویست بوونی نییە، بەڵام گرفتی گەورە ئەوەیە، ئەو بەرەیە دروست نەبووە، كە هەموو ئەو خۆنەویستانە لە ژێر چەتری خۆیدا كۆبكاتەوە.
لە چێشتخانەی سیاسەتدا كە خواردنی هزری دروست دەكرێ، پێویستە لە دروستكردنی خواردنی ماوەبەسەرچوو دووری بگرن، بۆ ئەوەی خەڵك ژاراوی نەكەن، بەڵام لە چێشتخانەی سیاسەتی كوردیددا، نەك خواردنی ماوەبەسەرچووش دروست دەكرێ، بگرە جاروبار ژاری ئیرهابی و دژەنەتەوەش لە نێو چێشتە هزرییە دەكرێ!!!
خۆاركی هزری، دەبێ جگە لەوەی داهێنان و نوێگەری تێدا ڕەچاو كرابێ، پێویستە ئەو وزە و تینەش بە تاكی كۆمەڵگە ببەخشێ، كە هۆگری ئینتیمای نیشتمانی و سەروەریی نەتەوەیی خۆی بێ. ئەگەر ئەوە گشتگیر نەكرێ، پۆپۆلیستەكان سواری شەپۆلی ناڕەزایەتییەكان دەبن و بۆ گەیشتن بە دەسەڵات و حوكمڕانیی خۆیان زۆر بێ بەزەییانە ئەو ئەسپە سەركێشە تاو دەدەن.
چەمكی دەوڵەت لە سەدەی شازدەیەمەوە لە سەر دەستی ماكیاڤێلی (1527- 1469) واتای سیاسی وەرگرتووە، لێ تا هەنووكەش نەتەوەی كورد، وەك گەورەترین نەتەوەی بێ دەوڵەت لە ڕیزبەندی یەكەمی نەتەوەكانی بێ دەوڵەتدایە! هۆكارەكانی نەبوونی كورد بە خاوەن دەوڵەت زۆرن و تەنیا ئەوە نییە كە زلهێزانی جیهان بە مەقەستی پەیماننامەكانی "سایكس – پیكۆ – سازانۆف و لۆزان" خاكی كوردیان دابەش كردووە، یان وڵاتانی بەركەوتەی كورد، كوردیان ئاسمیلە و چەپۆكخۆر كردووە، یان هەوڵی پاكتاوكردنی كوردیان داوە، كورد خۆیشی بەشێكی گەورەی هاوكێشەی بێبەشبوونیەتی لە دەوڵەتداری! بێگومان جگە لە كوردكوژان، كەس ناتوانێ خەبات و قوربانییەكانی بزافی ڕزگاریخوازیی كوردستان نادیدە بگرێ، بەڵام وێڕای ئازایەتی و بەرخۆدانی كورد و قوربانییەكانی، ژمارەی جاش و خۆفرۆش و خاكفرۆشانیشی كەم نەبووە و نییە! سەرەڕای ئەوە، بزافەكەش پەرتەوازەیە و نەك حزب و لایەنی سیاسی پێكەوە تەبا نین، بگرە لە ناو هەیكەلی یەك حزبیشدا باڵباڵێنێ وایكردووە، لێكترازان و جیابوونەوە رووی داوە.
لە پاش دەوڵەتی جوانەمەرگی كۆماری كوردستان(لە ڕۆژهەڵاتی وڵاتی داگیركراوی كەرتكراومان)، گەورەترین دەرفەت كە بۆ كورد ڕەخسابێ، گەلپرسیی باشووری كوردستان بوو بۆ سەربەخۆیی و بوون بە خاوەن دەوڵەت، كە هەموو پێكهاتەكانی (بە نەتەوە و ئایینی جیاوازەوە) لە رۆژی 25ی سێپتەمبەری ساڵی 2017ی زایینی بەشدارییان تێدا كردو بە ڕێژەی زیاتر لە (92%) دەنگیان بە بەڵێ بۆ سەربەخۆییدا، ئەویش لە كاتێكدا كە هەموو ناوچە كوردستانییەكانی دەرەوەی هەرێمی كوردستان (بە كەركووكیشەوە) لە ژێر كۆنتڕۆڵی هێزەكانی پێشمەرگەدا بوون، بەوەش كورد چیدی پێویستی بە جێبەجێكردنی ماددەی 140ی دەستووری عێراقی بەناو فیدڕاڵ نەمابوو، بەڵام بەداخەوە دەردە كورد و جاشیزم جگە لەوەی ئەو بەردەبازە گەورەیەی لەق كرد و ڕیفراندۆمی سڕ كرد، بەشێكی زۆری خاكی ڕزگاركراوی باشووری كوردستانیشی هەرزانفرۆش كرد، كە بە خوێنی گەشی سەدان پێشمەرگەی دلێر و ڕۆڵەی نەبەردی گەل ڕزگار كرابوون.
لە دووەم ساڵهاتی ڕۆژی پڕسەروەریمان (25ی سێپتەمبەر)دا هیوادارم سیاسییە خۆویستەكانمان ئاوڕێكی جددی لە قوربانییانی گەلەكەمان و شەهیدانی خۆنەویستی بزاڤی ڕزگاریخوازیی كورد و پێشمەرگەی گیان لەسەردەست بدەنەوە، بریا سەركردە خۆنەویستەكانیشمان بتوانن لە چێشتخانەی سیاسەتدا، خۆراكی باشتری هزری بۆ تاكی كورد و هاونیشتمانییانی كوردستان دروست بكەن. خۆراكێ، پڕ بێ لە متمانە بە یەكدی و دووركەوتنەوە لە پەتای خۆویستی و گەندەڵی، ئەو خۆراكەش كە گیانی كورد پاراو دەكا، دۆزینەوەی ڕێكارەكانی بە خاوەن دەوڵەت بوونە و یەكێ لەو ڕێكارانەش هەڵدانی چەترێكە كە هەمووان بۆ كار و خەباتی پێكەوەیی لە ژێر سێبەریدا كۆببنەوە و واز لە پاڵپاڵێن و باڵباڵێن و یەكدی چزاندن بهێنن.
سەردێڕی ئەم نووسینە باسی زۆر هەڵدەگرێ، بەڵام خوێندنەوەی بە دەگمەن لە تاقەتی خوێنەری ئەم سەردەمەدایە! بەداخەوە ڕێژەی خوێنەران زۆر كەم بووە، بۆیە بریایەك كۆتایی بەم نووسینە هێنا...

 

زۆرترین بینراو