گۆڕانكارییەكان خێران دەبێ كورد زوو خۆی كۆ بكاتەوە

ئیسماعیل ئیبراهیم

تەقینەوەكەی لوبنان، پەڵهاوێشتنی توركیا، دۆخی نالەباری ئابووری، سیاسی و كۆمەڵایەتی ئێران، ئاڵۆزی پەیوەندییەكانی لایەنە سیاسییەكانی عێراق، هەڵبژاردنەكانی ئەمریكا و كۆمەڵیك بابەتی هەستیاری دیكە، كە لە ناوچەكە و جیهاندا دەگوزەرێن ئاماژەن بۆ گۆڕانكاری مەزن، بۆیە دەبێ لە باشوور و تەواوی بەشە داگیر كراوەكانی دیكە لە ئامادەگی تەواو دابن بۆ رووبەڕوو بوونەوە و چۆنییەتی مامەلە كردن لەگەڵ رووداوەكان و ئەگەری هەر پێشهاتێك.
ئەوەی ئێستا لە باشوور دەگوزەرێت سەرۆكایەتی هەرێم بە هەموو هێزێكی خۆیەوە خەریكی رێكخستنی نێوماڵی كوردین، ئەنجامەكەشی چەند رۆژی داهاتوو دیار دەبێت، هەروەها كاری جددی و باشیان كردووە بۆ ئەوەی نێو ماڵی كوردی لە رۆژئاوای كوردستانیش رێكبخرێتەوە و خەریكە سەر دەگرێت و بەرهەمەكەشی دەبینین، كە سەرەتای بنیادنانی هەرێمێكی هاوشێوەی باشوورە، بێ گومان ئەگەر توركیاش بەم شێوەی ئێستا مامەلە بكات لە رووی ئابووری، سیاسی و سەربازییەوە تووشی دارمانێكی بێ وێنەی مێژووی دەبێتەوە، واتە هەڵ بۆ كوردانی باكووریش دێتە پێش، ئێرانیش لە لێواری داڕمانێكی چاوەڕوانكراوە و تەنها لەسەر كات ماوەتەوە، واتە بۆ كوردانی رۆژهەڵاتیش بەهەمانشێوە هەلێكی نوێ دێتە پێش.
لەبەرامبەریشدا مەترسییەكانی سەر نەتەوەی كورد كم نین و پێویستە زۆر بە وریاییەوە هەڵسووكەوتی دیپلۆماسییانە لەگەڵ دۆخەكە بكات. پەلاماردانەكانی توركیا بۆ باشوور و رۆژئاوا لە ترسی ئەو ئەگەرانەیە كە دەشێ نەتەوەی كورد سوودیان لێوەرگرێت.
ئێستا زیاتر لە هەموو كات نەتەوەی كورد پێویستی رێككەوتنێكی گشتگیری ستراتیژی درێژخایەن هەیە بۆ هەر چوار پارچەكەی كوردستان. رێككەوتنێك كە ئەنجوومەنێكی باڵای سیاسی سەرپرشتی بكات و بڕیاری بەدەست بێت و رەنگدانەوەی هەموو پارچەكانی كوردستان بێت.
كورد دەبێ ئەم دۆخەی لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەگوزەرێت بقۆزێتەوە و هەر چۆنێك بێت بە دەستی پڕ لێ بێتە دەرەوە، بە پێچەوانە ئەگەر نەتوانێت لەو هەموو گۆڕٍانكارییانەی لە ناوچەكە روو دەدەن پشكی خۆی بە دەست بێنێتەوە، دوای هێوربوونەوەی دۆخەكان دەبێ بۆ چەند سەدەیەكی دیكە چاوەرێی گۆڕانكارییەك بێت ئەویش ئەگەر رووبدەن.
ئێستا بە ناوبژیوانی ئەمریكا و بریتانیا، عێراق و هەرێمی كوردستان بەرەو رێككەوتن هەنگاو دەنێن، ئەگەر بە شێوەیەكی گشتی رێككەوتنەكە خواستەكانی هەرێم و مافە دەستووری و شەرعییەكانی بە دواوە نێت، بەڵام لە مەترسییەكی دژواری چەند رەهەندی رزگاری دەكات، مانەوەی هەرێم وەك كیانی سیاسی بناغەی سەرەكی بنیادنانی هەر هەرێمێكی دیكەیە لە هەر بەشێكی دیكەی كوردستان، بۆیە دەبێ بە هەر نرخێك بێت دەستی پێوە بگرین، لەبەر ئەوەی ئەو دۆخە سیاسییەی ئێستا لە رۆژئاوای كوردستان بناغەی بۆ دانراوە و بەرەو هەرێمێكی هاوشێوەی باشوور دەڕوات، لە ئەنجامی بوونی قەوارەی سیاسی هەرێمی كوردستانە، لێرەوە كار بۆ رێكخستنی نێوماڵی كوردی لە رۆژئاوا كرا، ئەمڕۆش بەرهەمەكەی دەبینین، دڵنیام لە داهاتووی نزیكیش هەمان پێشكەوتن و سەركەوتن لە بەشەكانی دیكەش دەبینین.
بەڵام ئایا كورد خۆی بۆ ئەم گۆڕانكارییانە ئامادە كردووە؟. ئایا دەتوانێت جگە لە خۆپارێزی بەدەستكەوتی باشەوە لە نێو ئەو گۆمە ئاڵۆزە بێتە دەرەوە؟. ئایا پەیوەندییە نێودەوڵەتی و هەرێمی و نێوخۆییەكانی تا ئەو ئەندازەیە بەهێزە و ئامادەیە كە یارمەتی دەری بێت؟.
ئەوەی تا ئێستا لە كەناڵە جیاوازەكانەوە دەبینین، كورد ئامادەگییەكی باش و لەباری نییە، مەگەر بە نهێنی و دوور لە چاوی كامێراكانەوە هەنگاویان هاوێشتبێت كە هیوادارم وابێت.

زۆرترین بینراو