گەنجانی كوردستان ئاشنای كولتووری خۆیان نین

گەنجانی كوردستان ئاشنای كولتووری خۆیان نین

بەرەڤان شاكر سلێمان لاچ:
ئەگەرچی زۆرێك لە شارەزایانی بواری مرۆڤناسی و كۆمەڵناسی، كولتووری كوردی بە یەك لە كولتوورە دەوڵەمەندەكان دادەنێن، بەڵام ئەمە نەبووتە هۆی ئەوەی گەنجانی كوردستان وابەستەی كولتووری كوردی ببن، هەر وەك بەشێك لە شارەزایان دەڵێن، دامەزراوە حكومییەكان بە ئەركی خۆیان نەهەستاون و غەدری گەورەیان لە كولتووری كوردی كردووە.
رامین فەتحی، كوڕە گەنجێكی دانیشتووی هەولێرە و دەڵێت" پێم وایە دوای ئازادبوونی كوردستان دەبوایە حكومەت بەجددی كاری كردبا بۆ ناساندنی گەنجان بە كولتووری كوردی، چونكە وەك دەبینم گەنجانمان بە هەردووك ڕەگەزەوە خەریكی گوێگرتنن لە مۆزیك و هونەری نەتەوەكانی تر، ئەمە جگە لەوەی بەشێكی هەرە زۆری گەنجانمان نازانن جلی كوردی بپۆشن و شارەزییان لە كولتووری كوردی نییە".
گووتیشی" كولتووری كوردی بە یەك لە كولتوورە دەوڵەمەندەكان دەزانم، پێم وایە زۆربەی نەتەوەكان كولتووری ماددی و مەعنەوییان ناگات بە هی خۆمان، بەڵام ئێمە قەدری ئەو كولتوورە نازانین و بەدوای نەتەوەكانی تر كەوتووین، هەڵبەت ئەمەش تەڵەیەكە بۆ كورد دانراوە بۆ ئەوەی كولتووری خۆیان بیربچێتەوە و بەكەم بایەغی بزانن".
ژیان جەمال، كچە شۆخێكی كوردستانە و دەڵێت" ئاشنایەتیێكی زۆرم لە كولتووری نەتەوەكانی تر هەیە، بەڵام كەم كولتوور هەیە بە قەد ئەوەی خۆمان دەوڵەمەندبێت، ئەگەر شعری كوردی بەنموونە بێنینەوە ئەوا دەبیین زۆربەی نەتەوەكانی تر هەوڵدەدەن شاعێرە كوردییەكان بیكەن بە مۆڵكی خۆیان، كەچی گەنجانی ئێمەش بڕوا ناكەم دوو شاعێری كورد بناسن و دوو شعری ئەوانیان لەبەر بێت، كەچی زۆربەی شاعێر و هونەرمەندەكانی میللەتانی تر دەناسن و ئاشنایانن".
سەبارەت بەوەی بۆچی گەنجانمان كەم جلی كوردی دەپۆشن، سایە ئیسماعیل گووتی" جلوبەرگی كوردی جلوبەرگێكی تایبەتە و گرنگی خۆی هەیە، هەم لە ڕووی جوانییەوە هەم لە ڕووی تەندروستی و بگرە بابەتەكانی تریشەوە، بەڵام دوای ڕاپەڕین خەڵكی كوردستان ڕوویان لە پۆشینی جلی بیانی كردەوە، ئەمە جگە لەوەی وەزارەتی پەروەردە هۆكارە بۆ ئەوەی منداڵانمان ئاشنای جلوبەرگی بیانی ببن، چونكە یەك پۆشی بۆ قوتابخانەكان بۆە هۆی ئەوەی جلی كوردی تەنها بۆ بۆنەكان و لەناو ماڵان بپۆشن".
ئەم قەسانە لە كاتێكدایە بەرگدورێكی جلوبەرگی كوردی دەڵێت" من لە ساڵانی هەشتاكانەوە بەرگدوورم، جلوبەرگی كوردی بە زۆر بارودۆخدا تێپەڕیوە، بەڵام لە ئێستادا زۆربەی ئەوانەی جلی كوردی دەپۆشن، ئەوانن كە بە تەمەنن، ئەگەر نا گەنجانمان تەنها بۆ بۆنە گشتی و تایبەتییەكان دەپۆشن".
كارزان محەمەد، شارەزا لە بواری كۆمەڵناسی دەڵێت" كولتوور لە دوو بەشی سەرەكی پێكدێت، ئەویش كولتووری ماددی وەك( جلوبەرگ، ئامێر و كەرەستەكان، لەگەڵ هەموو ئەو شتانەی كە بەرهەمی ئەزموونی ژیانی نەتەوەن).
جۆرەكەی تری كولتوور، كولتووری ناماددییە، كە ئەویش بە هەموو ئەو دەستكەوتە نەتەوەییەكانی وەك(بەها كۆمەڵایەتییەكان، هونەر، زمان، دابونەریت..)دەگوترێت.
ئەمە لە كاتێكدایە هەر نەتەوەیەك كولتووری تایبەت بەخۆی هەیە و گرنگی و بایەخ بەو كولتوورەی خۆیان دەدەن، ئەگەرچی كورد خاوەنی كولتوورێكی دەوڵەمەندە، بەڵام ئەمە نەبووتە هۆی ئەوەی نەوەی نوێی كوردستان ئاشنای ئەم كولتوورە ببن، چونكە بەڕاستی دامەزراوە حكومییەكان بە ئەركی خۆیان هەڵنەستاون، بەتایبەت لە بواری كولتوور".
ئەو مامۆستایەی زانكۆ دەشڵێت" كولتووری كوردی بچوككراوەتەوە بۆ چەند رۆژێك، هەر وەك دیارە یەك ڕۆژ بۆ جلوبەرگی كوردی دیاریت كراوە، ئەمە خۆی گەورەترین غەدرە لە جلوبەرگی كوردی دەكرێت.
دەبوایە لە ناوەندەكانی خوێندندا وانەی تایبەت هەبوا بۆ ئاشناكردنی منداڵانمان بە كولتووری كوردی، چونكە منداڵ نەوەی داهاتووە و ئاشنابوونی بە كولتوور، ئەوا ئەو كولتوورە لە لەناوچوون دەپارێزرێت.
بەجیهانیبوون كاریگەرییەكی زۆری هەبوو بۆ بچوككردنەوەی كولتووری زۆرێك لە نەتەوەكان و گەورەكردنی كولتووری هەندێك لە نەتەوەكانی تر، هەڵبەت سیاست و ئابووری كاریگەری زۆری هەیە بۆ ناساندنی كولتووری نەتەوەكان، ئەمە جگە لەوەی زۆرێك لە وڵاتان كاریان كردووە بۆ ئەوەی كولتووری خۆیان پەرەی پێبدەن و لای نەتەوەكانی تر ئاشنا بكەن".

زۆرترین بینراو