10 هەزار هەنگ لە سیدەكان بە خێو دەكرێت

10 هەزار هەنگ لە سیدەكان بە خێو دەكرێت

موڕشید برادۆستی – سیدەكان: لە گوند و كوێستانەكانی دەڤەری برادۆست سەر بە قەزای سۆران، هەزاران هەنگ بەخێو دەكرێت و هەنگەوانان توركیا و پەكەكە و نائارامی ناوچەكە بە كێشەی سەرەكی لە بەردەم كاركردنییان دەزانن .
لە ئێستادا، وەرزی هەڵگرتنەوەی هەنگوین لە باشووری كوردستان دەستیپێكردوە، ئەمساڵ هەنگ بەرهەمێكی زۆریان هەیە و بە بەراورد بە ساڵی رابردوو، هەنگوین بۆ پێنج بەرابەر زیادیكردووە. هەنگەوانێكیش دەڵێت" ئەگەر كوێستانەكان ئارام بن هەنگوینی زیاتر بەرهەم دێت .
خواكورك، سەقەر و خنێرە، لۆڵان، بەربزین، مێرگەمیر، شوێنی بەرهەمهێنانی ئەم هەنگوینەن، بێ دانانی شەب و شەكراو بەرهەمدەهێندرێت، بەڵام ئەمساڵ تۆپ و فڕۆكەكانی توركیا و ئێران رێگربوون‌ لە بەرهەمی زۆر.
سولێمان عەبدوڵڵا یەكێكە لە هەنگەوانانەی دەڤەری سیدەكان بە زاری كرمانجی گووت" كاری هەنگەوانیش وەك زۆربەی كارەكانی تر لە سنووری سیدەكان بەهۆی نائارامی و هەبوونی بۆردوومان و تۆپبارانەكان زەحمەت بووە و ناتوانین بە ئازادای كاری خۆمان بكەین، ساڵانی پێشتر زیاتر لە 80 هەنگم هەبوون و لە كوێستانەكان بەخێوكردنییان ئاسان بوو، ئێستا تەنها 30 هەنگم هەیە و بەنیازی فرۆشتینیانم چونكە كوێستانەكان سەلامەت نین و لە گەرمیانیش هەنگ دەمرێت لەگەڵ ئەمەشدا ئەمساڵ بەرهەمی هەنگووین زیاتر بووە بە بەراورد لەگەڵ ساڵانی پێشتر .
بەرهەمی زۆر وایكردووە ئەمساڵ بە هەردوو شێوازی شانە ‌و شیلە هەنگوینی خۆماڵی بۆ بازاڕ ئامادەبكرێت. لە باشووری كوردستان هەنگ لە دەرەوەی كێڵگە داخراوەكان بەخێودەكرێن. بەرهەمێك سەرچاوەكەی شیلەی گوڵ و گوڵزارەكانی كوێستانە.
ئەو هەنگەوانە دەڵێت " رێژەیەكی زۆری خەلك ژیان و گوزەرانی لەسەر بەخێوكردنی هەنگ و بەرهەمەكەیەتی و هەلی كار بۆ سەدان هاووڵاتی لە دەڤەرەكەمان درووست بووە، بەڵام بەداخەوە ئەو شەڕ و پێكدادانە رێگرە لە كاركردنمان، لە ئێستەدا بەهۆی هاتنی سوپای توركیا چەندین كوێستانمان لێ قەدەغە بووە، داوا لە حكومەتی هەرێم دەكەین هەموو هەوڵێك بدات بۆ بەرقەراربوونی تەناهی لە ناوچە سنووریەكان .
كەمال سوڵێمان هاووڵاتییەكی ترە و كاری بەخێو كردنی هەنگ دەكات و بۆ زاری كرمانجی گووتی " لە مانگی شەشەوە ئێمە هەنگەكان دەبەینە كوێستانەكان و ساڵانە تا وەرزی پایز نایانهێننەوە، بەڵام ئەمساڵ فڕۆكە جەنگییەكانی توركیا و تۆپبارانی ئێران دەرفەتیان نەدا بمێنینەوە،‌ بۆیە بەرهەمەكەمان لە هەندێ كوێستان باشە لە رووی زۆرییەوە باشە و لە هەندێ شوێنیش وەكو پێویست نییە، چونكە لەوەڕگەكان سووتێنران.
زباتر گووتی " بۆ ئەمساڵ نرخەكەی لە 50 هەزارەوە دەستپێدەكات تاوەكو 75 هەزار دینار، بەمەش هاووڵاتییان و هەنگەوانان دەتوانن سوودی باش ببینن و بە جوانی گوزەرانی خۆیان پێبكەن.
بەپێی ئەو زانیاریانەی لە تۆڕی هەنگەوانانی كوردستان دەست زاری كرمانجی كەوتووە، پارساڵ كۆی بەرهەمی هەنگوینی هەرێمی كوردستان كەمتر لە 100 تۆن بوو، ئەمساڵ بەگشتی 500 تۆن هەنگوینی خۆماڵی لە هەرێمی كوردستان بەرهەمهێنراوە.
لە لای خۆیەوە، شوان عەزیز بەرپرسی هۆبەی كشتووكاڵی سیدەكان لە بارەی بەخێو كردنی هەنگ بە زاری كرمانجی راگەیاند" لە سنووری سیدەكان نزیكەی 500 هەنگەوانی خۆجێی و دەرەوەمان هەیە رۆژانە لە كوێستان و گوند و شوێنە تایبەتەكانیان سەرقاڵی بەخێوكردنی نزیكەی 10 هەزار هەنگن لە جۆری سندووق و " خەلێف "
بەرپرسی هۆبەی كشتووكاڵی سیدەكان دەڵێت " هەرچەند پێشتر كەل و پەلی هەنگ بە هەنگەوانان دەدرا، وەكو سندوق و دەرمانی هەنگ و زۆربەی پێداویستیەكانی تری رۆژانە، بەڵام ئەوە ماوەی چەند ساڵێكە بەهۆی قەیرانی دارایی هیچ جۆرە هاوكاریەك و پێداویستی هەنگ بۆ هەنگەوانان نادرێ لەو دەڤەرە . هەنگەوانان تەواوی پێداویستیەكان بەخۆیان دەكڕن، پێنەدانی كەل و پەلی هەنگەوانی لەلایەن حكومەتەوە واتە هاوكاری نەكردنی حكومەت بۆ هەنگەوانان، ئەمەش بووەتە سستیەك لە كاكردنیان، ئێمەش بۆ ئەو مەبەستە داوا لەسەروی خۆمان كردوە بۆ هاوكاری كردن و دابینكردنی پێداویستیەكانی هەنگەوانان لە سیدەكان .
لە دەڤەری سۆران جیا لە سیدەكان، هاوكات لە ناوچەی باڵەكایەتی و سنووری مێرگەسۆریش رێژەیەكی زۆری هاووڵاتی كاری هەنگەوانی ئەنجام دەدەن .
كۆی بەرهەمی هەنگوینی ساڵی رابردووی هەرێمی كوردستان كەمتر لە 100 تۆن بوو، لە كاتێكدا 21 هەزار مێشەوان سەرقاڵی بە خێوكردنی نزیكەی 77 هەزار پوورەنگ بوون. ئەمساڵ 23 هەزار مێشەوان هەن و خاوەنی زیاتر لە 80 هەزار پوورەنگن، بەرهەم بۆ پێنج بەرابەر زیاد بووە.

 

زۆرترین بینراو