Share on facebook
شەقامی كوردی داوایی یەكڕیزی حزب و لایەنەكان دەكات
دووشەممە, 13 تشرینی دووەم 2017 18:22

راپۆرت-محەمەد هەسنانی: مامۆستایانی زانكۆ و یاساناسان و چالاكوانان، پێیانوایە "بەكارهێنانی زمانی تەشهیر بە یەكتریكردن ناكۆكی نێوان حزب و لایەنە كوردییەكان، جگە لە زەرەرو زیان گەیاندن بەكۆمەڵگە هیچ سوودێك بە گەلەكەمان ناگەێنێت، دەشڵێن "لەو قوناغەی ئێستادا باشترین شت بۆ كورد یەكڕێزیەو پێویستە بەرژەوەندیە حزبیەكانیان بەلاوە بنرێن و بە بیرێكی نیشتیمانانە هەڵسوكەوت بكرێت.

عادل عەلی، مامۆستای زانكۆ، بە زاری كرمانجی راگەیاند "پێویستە تاكی كورد هەر لەئاستی سەرەوە پیداچوونەوە بكات، بە لێدوان و قسەكردنەكانی لە رووی تانە لێدان و تەشهیركردن..هتد بەتایبەت لە نوسین لە توڕەكۆمەڵایەتییەكان  و لە گفتوگۆی سەر شاشە و راگەیاندنەكانی تر،  چونكە وەك دەبینین ئیستا تاكی كورد بە گەورە و بچوك و ژن و پیاو خوێندەوار و نە خویندەوار، هەمووی تێكەڵی سیاسەت بوونە بەهۆی هەندێ قسەی بەرپرسە باڵاكانی لایەنە سیاسییەكان، بۆیە دەبێت لە ئاستی سەرەوە هەوڵ بدەن كەم و كۆڕییەكانی یەكتر بشارنەوە زۆر باشترە لەوەی قسەیەك بكەن، لە سەر لایەنێك یان كەسایەتیەكی سیاسی لایەنێكی تر، بۆ جولاندنی هەستی خەڵكی و هاندانی خەڵكی خوارەوە بە ئیستفزاز كردنی لایەنگرانی لایەنە سیاسیەكانی تر، چونكە لە كۆتایدا ئەوەی زەرەرمەند دەبێت خەڵكی هەژارو ماڵوێرانی كوردی لێدەكەوێتەوە".

گووتیشی "لەگەڵ ئەوەشدا هەر ناكۆكێك لەنێوان كورد رووبدات، لەبەرژەوەندی نایارانی گەلەكەمانەو دەست دەرەكی زیاتر هەوڵدەدات دەست بخاتە ناو یەك رێزی ماڵی كورد، بۆیە بە پلەی یەكەم یەكڕێزی كورد زۆر گرینگە لەو باردۆخەی ئێستادا، بەتایبەتیش  لە كەسانی ئاستی سەرەوە بێت بەروە خوارەوەو هەموو ئاستەكان بگرێتەوە، هەروەها دەبێت كەسانی ئاستی دیكەش هۆشیاری كۆمەڵایەتییان لەو ئاستە بێت، كە بتوانن بە عەقلیەتێكی مەنتیقی بیربكەنەوەو هەموو لێدوانێك كاریان تێنەكات و یەكڕێزی خۆیان بپارێزن، رێز لەیەكتری بگرن و لە دەربڕینی یەكتری تێبگەن و یەكتر قبول بكەن.

حەسیبە سەعید، مامۆستاو چالاكوانی مەدەنی، بۆ زاری كرمانجی دەڵێت "یەكڕیزی ناوخۆو یەكدەنگی و یەكهەڵوێستی حزب و لایەنە سیاسییەكان و، پشتگیری تەواوی گەلی كوردستان لە سیاسەت و بەرنامە و تێڕوانینەكانی حكومەتی هەرێم لەم قۆناغەدا، هەرێمی كوردستان لە قەیران و ململانێ دەرباز دەكات بۆ كەناری ئارامی و سەقامگیری و مسۆگەركردنی ماف و شایستە دەستورییەكانمان، رووداوەكانی ئەم دوایەی كوردستان، هەرێمەكەمانی بەرەو روەشێكی نالەبار برد، كە بەشێكی زۆری خاكەكەمان لەدەستدا، دڵ و دەروونی هاونیشتمانیانیش لەئێستادا لەوپەڕی خراپیدایەو نائومێدی باڵی بەسەر كۆمەڵانی خەڵكدا كێشاوە، جینۆساید و ئاوارەبوونی هەزاران خانەوادەو سوتاندن و تەقاندنەوەی ژێرخانەكانی ژیانیان لەلایەن داگیركەرانەوە، بەشێكە لەو مەرگەساتەی كە لەئێستادا گەلەكەمان تووشی هاتووە. ئەم شەڕە قورس و نابەرامبەرە یەخەی خەڵك و خاكی كوردستانی گرت، بەرامبەر هێزێكی زەبەلاحی پڕچەكی مۆدێرنی دەرەكی، لە لێكەوتەكانیدا خەریكە پریشكی ئاگرەكەی دێتە ناو ماڵی كوردستانیان و دەیەوێت خەرمانی خوێنبەخشینی دەیان ساڵە بسوتێنێت".

سەرباری ئەو نەهامەتیانە، لە جیاتی یەكڕیزی ناوماڵی كورد بپارێزین و بە یەكگرتوویی و یەك گوتاری نەتەوەیی روبەڕووی هەڕەشەكان ببینەوە، كەچی خەریكە بەدەستی خۆمان كوردستان دابەش دەكەین، ئەوەش ئەو نیازە گڵاوەیە كە چەندین ساڵە نەیارانمان پیلان لە دوای پیلان دەگێڕن بۆئەوەی بیهێننە دی. وا خەریكە دەنگی دەهۆڵەكانی دوبەرەكی بەرز دەبنەوەو بانگەشەی تێكدانی یەكڕیزی دەگاتە گوێمان، بەڵام ئەمانە هەرگیز خزمەت بە كورد ناكات،  گەلی كوردستان ئەمڕو لە هەر كاتێكی دیكە زیاتر پێویستی بە یەكڕیزی و یەكدەنگی هەیە، چونكە دەوڵەتە دەستكردەكانی سایكس بیكو هەڕەشەكانیان بەردەوامن لەسەر بنەمای ئەو ئەقڵیەتە سیاسیەی كە لەسەری دامەزراون، بۆیە ئەركی هەموو كوردستانیانە كاربكەن بۆ رێگری لەم بانگەشەی دوبەرەكیە، رێگری بكەن لەهەموو وتار و كارێكی ئاراستە كراو بۆ تێكدانی یەكڕیزی.

بارزان سپینداری یاساناس، بۆ زاری كرمانجی گووتی "ئەوەی ئەمڕ و چەند ساڵی رابردو لە پروسەی سیاسی گوزەراوە لە وڵاتە ناتەندروست و بەڵگەی كورت بینی هێزە سیاسیەكان كاریگەررو خاوەن بڕیارەكانی ئەم وڵاتە دەردەخات، ململانێی سیاسی شتێكی تەندروستە، بەڵام ئە مەی كوردستان هیچ كات تەندروست نەبووە، ململانێی سیاسی لە كوردستان هەمیشە دووبەرەكی دابەشبوونی كومەڵگەو مەترسی شەڕی خۆكوژی لێكەوتۆتەوە، ئەمە لە كاتێكدایە پەیڕەو پڕۆگرامی هەموو ئەم حزبانە تائكید لەسەر خەباتی نیشتمانی لە پێناو گەیشتن بە ئامانجە نەتەوی ستراتیجیەكان دەكەنەوە، باشیش دەزانن بەبێ‌ یەكڕێزی و یەكتر قبول كردنیان هەرگیز ناگەن بە و ئامانجانە، سەرئەنجام میلەتی بەش مەینەتی كورد سەد ساڵی تریش قەدەریان ئەنفال و كیمیا باران و سەر بڕین و بەهەموو شێوەیەك جینوساید دەبێت، بۆ بە گرێنتی كردنی پاڵپشتی نێودەوڵەتی و زلهێزە جیهانیەكان، بۆ ماف و ئامانجە نەتەوەیەكان بەندە بەیكڕێزی حزبە سیاسیەكان و یەكێتی ناوخۆی ماڵی كوردە، هاووڵاتییانی ئەم وڵاتە پێشنیار دەكەن حزبە سیاسیە كانی كوردستان، هێز لە یەكتری وەرگرن، گرێی دەروونی نێوانیان بشكێنن و پێكەوە هەنگاوی سەركەوتنی یەكجارەكی بنێن و لە وەها بڕیارێك رێز لە خوێنی شەهیدان و خەباتی بێوچانی پێشمەرگە قارەمانەكان بگرن.

سەنار شێرۆكی، دەربارەی ئەو پرسە دەڵێت "هەرچەندە كە دۆخی ناڵەباری ئێستا هەمووانی توشی شۆك كرد، كاریگەرییەكانی رووداوەكانی 16ی ئۆكتۆبەر ئەوندە زۆر بوون، كە كەس نییە لە هەمبەریان بەێتاقەت نەبووبێت، كە چۆن بە چەندین قۆناغ دۆسییەكەی كوردی بەرەوە دواوە گەڕاندەوە، هەربۆیەش لە كاتی ئێستادا دەبیت بە پێچەوانەی ئەوەی كە لە رابردو هەبووە، زۆر جاران  لە پەرلەمانی بەغدا هەندێك لایەن بە پێی ئەوەی ئەركی نەتەوەیی و نیشتمانی لە بەر چاو بگرن، دژی یەك وەستاونەتەوە یان هاوپەیمانەتییەكیان لەگەڵ ئەو كەسانە پێكهێناوە، كە بودجە و مووچەی خەڵكیان بڕیوە، یان لە دەنگدان لە سەر یاسای حەشدی شەعبی دژی نەوەستاونەتەوە، هەموو ئەو پەرتەوازەییەی كورد لە لایەن دوژمنانی كوردەوە قۆستراوەتەوە، سەرەڕای هەموو ئەوانەش دوژمنانی كورد، لە هەوڵی زیاتر قوڵكردنەوەی ناكۆكییەكان لە نێوان لایەنەكانی سیاسی كوردستان، لە رابردوودا بوونە و لەكاتی ئێستاشدا ئەوە بە بەرنامەو بەپلان درێژەی هەیە، پلانی پێدانی موچەی پارێزگاكان بە شێكە كە حكومەتی ناوەندی پێرەوی دەكات، ئەوانە كە بە رووكەش بیر لە بابەتەكان دەكەنەوە، پێدانی مووچە راستەوخۆ لە بەغدا بە شتەكی ئەرێنی لە قەڵەم دەدەن، بە پێی ئەوەی لە ئاكام و لێككەوتەكانی بیر بكەنەوە".

بەڵام لە كاتی ئێستادا لایەنەكان بە لە بەرچاوگرتنی بارودۆخی دژوار و پلانی دوژمنانی كورد، بە واقعیانە بیر بكەنەوە و بیرو بۆ چونەكانیان نیشتمانیانەبن، تا حزبیانە چۆن هەموو تەجروبەكانی رابردوو بە تایبەتی 16ی ئۆكتۆبەر و رۆژەكانی دواتر ئەوەیان زیاتر بۆ روون كردینەوە.

مافپەروەر محیەدین گەردی، بۆ زاری كرمانجی ئاماژەی بەوەدا "ئەگەر سەیر بكەین لەدوای رووداوەكانی 16ی ئۆكتۆبەر، بارودۆخی سیاسی لە هەرێمی كوردستاندا بەرەو ئاقارێكی تر ڕۆیشتووە و بەتایبەتی لە نێو حزبە سیاسیەكاندا، جۆڕێك لە تارمایی و سیاسەتی دژ بەیەك پەیڕەو دەكەن، لە یەكتر تۆمەتباركردن و یەكتر شكاند و تەشهیركردنی یەكتری، ئەمەش كاریگەری سلبی هەبووە لە سەر پەیوەندیەكانیان، ئەم جۆرە زمانە زبرەی كەلە بەرامبەر یەكتری بەكاردەهێنن لە جیاتی ئەوەی لەیەكتریان نزیك بكاتەوە، بەداخەوە دەبینین ڕۆژ لە دوای ڕۆژ پەیوەندیەكانیان خراپتر دەبێت و لە یەكتریان دوور دەكاتەوە، ئەم جۆرە سیاسەتە دژبەیەكە نەك تەنیا كاریگەری لە سەرتێڕوانین و خوێندنەوەی كەسە بەرزەكانی ناو حزبەكان هەبووە بەلكو شۆڕبۆتەوە بۆ ئەندامان و لایەنگرانی ئەم حزبانە و گومان و رووئیای خراپیان هەیە بەرامبەر یەكتری و  جۆرێك لە بۆشایی سیاسی  لەنێوان حزبە سیایە كاندا دروست دەكات و بە بەرژەوەندی دووژمن دەشكێتەوە".

ئەمەش جگە لە زەرەرو زیان گەندیان بەخۆمان هیچ سوودێك بە گەلەكەمان ناگێنێت، چونكە دووژمن هەمووكات لە دەرفەت و بۆشاییەك دەگەڕێت بۆئەوەی دەستی گڵاوی خۆی بخزێنێتە ناو و پیلان و بەرنامەی خۆی جێ بەجێ بكات، بۆیە لەم كات و ساتە هەستیارەدا پێویستە حزبە سیاسیەكانی كوردستان، هەوڵی ڕێكخستن و یەكخستنەوەی نێوماڵی كوردی بدەن و بە یەك دەنگ و ئیرادەوە رووبەرووی هەموو تەحەدیاتەكان ببنەوە، بەوپەڕی و وریاوییەوە هەنگاوی عاقڵانە بهاوێژین و بەیەكەوە بتوانن كوردستان لەم تەنگەژە سیاسیە چەق بەستووە ڕزگار بكەن. ئەم سیاسەتەی ئەوان وای كردووە كەوا متمانەی خەڵكیش لەدەست بدەن و جۆرێك لەبێ هیوایی وبێ ئومێدیان  لە لادروست بووە و كەچیتر باوەڕ بەم حزبانە نەكەن و بە چاوێكی ترەوە سەیریان بكەن، لەسەرئاستی نێو دەوڵەتیدا بە چاوێكی تر سەیری  قورسایی بڕیاری سیاسی و پێگەو سەنگی كورد دەكەن.